LÁ DÓ

58. LÁ DÓ

Nước Tống có người lấy ngọc, tỉa làm một cái lá dó, ba năm mới xong. Cái lá làm rất khéo; sống, cuống, cạnh sắc, lông tơ, màu mỡ giống như hệt, đem trộn với những lá dó thật, không ai phân biệt được nữa.

 

Người ấy đem cái lá dâng vua Tống. Vua khen lá khéo, cấp lương bổng cho.

Tử Liệt Tử nghe thấy chuyện, nói rằng: "Giá bây giờ những cây cối trong khoảng giời đất ba năm mới mọc được một cái lá, thời dễ không có mấy cây có lá nữa!"

LIỆT TỬ

GIẢI NGHĨA

- Lá dó: là cây dó dùng để làm giấy, gần giống như lá dâu, nhưng xù xì và ram ráp hơn.

- Phân biệt: chia rẽ tách bạch.

- Lương bổng: thóc gạo hay tiền bạc cấp cho ai.

NHỜI BÀN

Bài này cũng gần một ý như bài trên, nói sự khôn khéo chỉ làm trò chơi được một lúc, không đáng chuộng bằng sự thực dụng làm lợi cho mọi người được làu dài. Song tay người làm ra mà giống được như Tạo hoá thì thật là khôn khéo. Mỹ thuật xưa nay thường lấy sự bắt chước hệt được như Hoá công làm mục đích. Liệt Tử vốn là một nhà Lão học, thì lại cho cái cảnh tự nhiên là đẹp hơn cả, chỉ một cái cảnh ấy cũng làm cho con người được đủ khoái lạc.

59. CHỮ TÍN

I. Cái Đỉnh

Nước Lỗ có một cái đỉnh rất quí. Nước Tề bắt phải đem dâng. Vua Lỗ tiếc lắm, cho làm một cái đỉnh giả đưa sang.

Vua Tề bảo: "Phải có Nhạc Chính Tử đem đỉnh sang nói, thì ta mới tin".

Vua Lỗ cho gọi Nhạc Chính Tử đến bảo đi.

Nhạc Chính Tử hỏi: "Sao không đưa cái đỉnh thật?"

Vua Lỗ nói: Ta quí cái đỉnh ấy lắm.

Nhạc Chính Tử thưa: Nhà vua quí cái đỉnh ấy thế nào, thì tôi quí cái đức "Tín" của tôi như thế".

Sau vua Lỗ phải đưa đỉnh thật. Nhạc Chính Tử mới chịu đi.

HÀN TỬ

II. Thanh Gươm

Quí Trát là con vua nước Ngô đi du lịch các nước. Khi qua nước Từ vào chơi. Vua Từ thấy Quí Trát có thanh gươm báu, muốn xin, mà chưa dám nói, Quí Trát trong bụng cũng định cho, mà chưa dâng được, vì cuộc du lịch chưa xong. Khi ở nước Tấn về, thì vua Từ đã chết rồi. Qui Trát không biết làm thế nào, đành phải đem thanh gươm đến treo chỗ gốc cây, mộ vua Từ rồi mới về.

SỬ KÝ

GIẢI NGHĨA

- Lỗ: (xem bài số 5).

- Tề: (xem bài số 5).

- Nhạc Chính Tử: người nước Lỗ thời Xuân Thu, học trò giỏi thầy Tăng Tử.

- Quí Trát: con út vua Ngô, một bực danh nhân thời Xuân Thu.

- Du lịch: đi chơi trải qua nhiều nơi để xem nhân dân phong tục.

- Ngô: (xem bài số 54).

- Tấn: (xem bài số 45).

NHỜI BÀN

Nhạc Chính Tử không chịu đem cái đỉnh giả, Quí Trát không chịu về không cho gươm, đều là những người biết trọng chữ “Tín” cả. Giả không nói là thật đã là quí, mới hứa trong bụng mà cố làm cho được, lại quí hơn nữa. Ôi! Xưa nay chữ tín có giá biết ngần nào! Chữ tín liệt rõ trong ngũ thường, người ở đời giao thiệp cốt lấy chữ tín làm chủ. Cho nên cổ nhân có những câu như: “Nhân vô tín bất lập” (Khổng Tử) nghĩa là người không có tín thì không đứng được ở đời, “Tín vi quốc chi bảo” (Tấn Văn Công) nghĩa là tín là cái của báu của cả nước.

60. TỰ LẤY LÀM KHOAN KHOÁI

Đức Khổng Tử đi chơi núi Thái Sơn, gặp ông Vinh Khải Kỳ ngao du ở ngoài đồng, mặc áo cừu, thắt lưng dây, tay gẩy đàn cầm, vừa đi vừa hát.

Đức Khổng Tử hỏi: “Tiên sinh làm thế nào mà thường vui vẻ thế?”

Ông Vinh Khải Kỳ nói: Giời sinh muôn vật, loài người quí nhất, mà ta được làm người, đó là một điều đáng vui. - Trong loài người, đàn ông quí hơn đàn bà, mà ta được làm đàn ông, đó là hai điều đáng vui. - Người ta sinh ra, có người đui què, có người non yểu, mà ta hoàn toàn khoẻ mạnh, nay đã chín mươi tuổi, thế là ba điều đáng vui... Còn cái nghèo là sự thường của thế gian, cái chết là sự hết của đời người. - Ta nay xử cảnh thường, đợi lúc chết, thì còn gì là lo buồn?

Đức Khổng Tử nói: Phải lắm! Tiên sinh thế là biết cách tự làm cho khoan khoái mà hưởng sự vui vẻ ở đời.

LIỆT TỬ

GIẢI NGHĨA

- Thái Sơn: tên một giải núi cao ở tỉnh Sơn Đông.

- Ngao du: rong chơi ngắm phong cảnh.

- Cầm: một thứ đàn bảy dây hình giống như đàn thập lục ta.

- Tiên sinh: (xem bài số 48).

- Hoàn toàn: trọn vẹn, đây nói thân thể toàn vẹn.

- Thế gian: cõi đời người ta ở.

- Khoan khoái: dễ chịu, thênh thang, vui vẻ.

NHỜI BÀN

Cái sung sướng ở đời thực không biết lấy gì mà đo lường, không biết ở đàu mà tìm được. Ông vua sang giàu nhứt bực, mà không biết sướng, thằng chăn dê, cái áo lót mình không có, mà lấy làm sung sướng, cũng như Vinh Khải Kỳ đây, chỉ được làm người, sinh làm đàn ông, không ốm đau tàn tật, cũng đủ lẩy làm sướng. Thế mới hay cái sướng không ở đâu xa, mà ở ngay trong mình, không ở sự giàu sang, mà ở trong bụng yên vui, hễ biết sung sướng thì được sung sướng, biết thoả cái số phận mình nói tóm mật điều biết "tri túc" ấy là sung sướng đó. Chớ những kẻ tham lam không chừng, mê man quá độ, thì bao giờ mà cho biết là sướng thân được!

theo Cổ Học Tinh Hoa

 Print  Email

LƯỢT TRUY CẬP 22120

Thursday, 18/01/2018 20:23

Liên hệ với chúng tôi:
lebaotinhbmt@gmail.com

Casino Bonus at bet365 uk