Một số sự kiện nổi bật của GH năm 2025

Khai mạc Năm Thánh 2025

Trong Tông sắc Spes non confundit, Hy vọng không làm thất vọng, để ấn định Năm Thánh 2025, Đức Giáo hoàng Phanxicô khẳng định rằng: “Nay đã đến thời điểm một Năm Thánh mới, trong đó Cửa Thánh được mở toang để cống hiến kinh nghiệm sinh động về tình thương của Thiên Chúa, khơi lên trong tâm hồn niềm hy vọng chắc chắn về ơn cứu độ trong Chúa Kitô” (n.6).

Vào đêm Giáng Sinh 24/12/2024, ngài đã chủ sự nghi thức mở Cửa Thánh tại Đền thờ Thánh Phêrô để khai mạc Năm Thánh 2025. Nghi thức mở Cửa Thánh được Đức Thánh Cha khởi đầu với lời nhắn nhủ các tín hữu:

“Anh chị em thân mến, trong cuộc Giáng sinh này của Chúa, Đấng là ánh sáng bởi ánh sáng, là hy vọng không thể tắt lịm, chúng ta chuẩn bị bước qua Cửa Thánh trong đức tin. Những bước đường của chúng ta là những bước đường của toàn thể Giáo hội, đang lữ hành trên trần thế và là chứng nhân hòa bình. Được gắn chặt vào Chúa là đá tảng cứu độ của chúng ta, được Lời Người soi sáng và củng cố nhờ ơn thánh Chúa, chúng ta bước qua ngưỡng cửa Đền thánh này và bước vào thời kỳ thương xót và tha thứ, để con đường hy vọng không làm thất vọng được mở ra cho mỗi người nam nữ”.

Sau khi Đức Thánh Cha đọc lời nguyện, mọi người đã nghe công bố đoạn Tin mừng theo thánh Gioan (10,7-10), trong đó Chúa Giêsu quả quyết Người là cửa chuồng chiên, nếu ai bước vào qua đó thì sẽ được cứu thoát, ai bước vào và đi ra, sẽ tìm được đồng cỏ”.

Rồi Đức Thánh Cha đến Cửa Thánh để đẩy và mở cửa ra. Ngài dừng lại cầu nguyện trong thinh lặng giữa lúc các chuông Đền thờ thánh Phêrô được gióng lên vui mừng.

Đức Thánh Cha tiến vào Đền thờ cùng với đoàn giúp lễ, một số đại diện của Dân Chúa, trong đó có mười trẻ em thuộc năm châu, cùng với một số vị đồng tế tiến lên Bàn thờ Chính, Bàn thờ Tuyên xưng Đức tin trên mộ của thánh Phêrô để chuẩn bị cử hành Thánh lễ, trong khi ca đoàn hát Thánh Ca Năm Thánh “Những người lữ hành của hy vọng”.

Đức Giáo hoàng Phanxicô qua đời ngày 21/4/2025

Trước đó, ngày 14/2, Tòa Thánh xác nhận Đức Giáo hoàng Phanxicô nhập viện Gemelli ở Roma để điều trị bệnh hô hấp nghiêm trọng. Ở tuổi 88, ngài bắt đầu một thời kỳ nằm viện kéo dài, khiến toàn thể Giáo hội lo lắng và đánh dấu sự khởi đầu giai đoạn cuối của triều đại giáo hoàng của ngài.

Ngày 6/3, trong khi hàng ngàn tín hữu quy tụ tại Quảng trường Thánh Phêrô để đọc Kinh Mân Côi cầu nguyện cho sức khỏe của Đức Giáo hoàng Phanxicô, một đoạn ghi âm ngắn được thực hiện vào sáng cùng ngày truyền đi một thông điệp cảm động cho thế giới. Với giọng nói rất yếu, Đức Thánh Cha Phanxicô cảm ơn mọi người vì những lời cầu nguyện. 27 giây đó đã trở thành một hình ảnh không thể phai mờ về những năm tháng cuối cùng trong sứ vụ của ngài trên ngai tòa Thánh Phêrô.

Sau gần 40 ngày nhập viện, ngày 23/3, Đức Phanxicô đã xuất viện và trở về Vatican. Tình trạng sức khỏe của ngài sau đó được cho là ổn định, tiếng nói và khả năng di chuyển khá hơn. Ngài đã xuất hiện một vài lần trước công chúng. Ngày 10/4/2025, ngài đã quyết định vào Đền thờ Thánh Phêrô để cầu nguyện.

Cho đến đầu Tuần Thánh, tình trạng sức khỏe của Đức Thánh Cha Phanxicô vẫn được cho là dần cải thiện. Ngài vẫn tiếp tục các công việc và tiếp các cộng tác viên trong Giáo triều Roma. Chiều thứ Năm Tuần Thánh 16/4, ngài đã thăm nhà tù Regina Coeli trong nửa giờ, ngài đã hỏi thăm và ban phép lành cho 70 tù nhân và các nhân viên của nhà tù. 

Trưa Chúa Nhật Phục Sinh 20/4, Đức Thánh Cha Phanxicô đã xuất hiện trên ban công chính giữa Đền Thờ Thánh Phêrô để ban Phép Lành Toàn Xá “Urbi et Orbi” cho thành Roma và toàn thế giới, dù sức khoẻ vẫn còn yếu. Ngài chào các tín hữu với lời chúc Phục Sinh: Anh chị em thân mến, Chúc mừng Phục Sinh! Sau đó, ngài đã đi xe vòng quanh quảng trường Thánh Phêrô để chào hàng chục ngàn tín hữu.

Không ngờ đó là lần cuối cùng các tín hữu được nhìn thấy vị cha chung kính yêu. Sáng ngày 21/4, hàng triệu triệu tín hữu cũng như rất nhiều người khác trên thế giới đã đau buồn nghe tin Đức Thánh Cha Phanxicô qua đời vào lúc 7 giờ 35 sáng tại Nhà Thánh Marta, do đột quỵ dẫn đến suy tim, hưởng thọ 88 tuổi.

Trong những ngày sau đó, hơn 250.000 người đã đến Đền thờ Thánh Phêrô để kính viếng và cầu nguyện cho Đức cố Giáo hoàng.

Thánh lễ an táng Đức Thánh Cha Phanxicô đã được cử hành vào ngày 26/4, với khoảng 200 Hồng y, 700 Giám mục và 5.000 linh mục đồng tế, trước sự hiện diện tham dự của hơn 200 ngàn tín hữu đến từ nhiều nước trên thế giới, cũng như sự tham dự của 160 phái đoàn quốc tế.

Trong bài giảng thánh lễ, Đức Hồng y Niên trưởng Hồng y đoàn Giovanni Battista Re đã ôn lại triều đại Giáo hoàng của Đức Giáo hoàng Phanxicô từ năm 2013, nổi bật bởi sự hiến thân trọn vẹn, gần gũi đoàn chiên đến hơi thở cuối cùng. Ngài cảm ơn các lãnh đạo và tín hữu, nhấn mạnh tình cảm lớn lao dành cho Đức Thánh Cha Phanxicô, vị Giáo hoàng sống theo tinh thần thánh Phanxicô Assisi, ưu tiên người nghèo, người bị loại trừ, cổ võ lòng thương xót, niềm vui Tin Mừng, văn hóa gặp gỡ và tình huynh đệ. Ngài không ngừng kêu gọi hòa bình, đối thoại liên tôn và trách nhiệm với “ngôi nhà chung” của nhân loại.

Sau Thánh lễ, di hài Đức Thánh Cha Phanxicô được đưa đến Đền thờ Đức Bà Cả và được an táng tại đây.

Ngày 8/5: Bầu chọn Giáo hoàng Lêô XIV

Ngày 7/5, 133 Hồng y dưới 80 tuổi đã bắt đầu Mật nghị bầu Hồng y đoàn. Ngày 8/5, sau vòng bỏ phiếu thứ tư, Hồng y người Mỹ Robert Francis Prevost đã được bầu chọn làm người kế vị thứ 267 của Thánh Phêrô. Ở tuổi 69, ngài nhậm chức Giáo hoàng với danh hiệu Lêô XIV, bắt đầu sứ vụ của mình trong một bối cảnh đặc biệt, được đánh dấu bởi Năm Thánh và di sản cải cách của người tiền nhiệm.

Những lời đầu tiên của ngài trong lần xuất hiện đầu tiên tại Ban công chính Đền thờ Thánh Phêrô – “Bình an cho tất cả anh chị em!” - đã cho thấy sự quan tâm và ưu tiên của ngài. Ngài nói: “Đây là lời chào đầu tiên của Đức Kitô Phục Sinh, vị Mục Tử nhân lành đã hiến mạng sống vì đoàn chiên của Thiên Chúa. Tôi cũng mong muốn lời chào bình an này thấm sâu vào lòng anh chị em, lan tỏa đến gia đình của mỗi người, đến mọi người, ở bất cứ nơi đâu, đến mọi dân tộc, đến khắp mặt đất. Bình an ở cùng anh chị em!”. Đó là một sự bình an không vũ khí và buông vũ khí, khiêm nhường và kiên trì, đến từ Thiên Chúa, Đấng yêu thương tất cả chúng ta vô điều kiện.

Ngài mời gọi “đừng sợ hãi, hãy cùng nhau nắm tay Thiên Chúa và nắm tay nhau, chúng ta tiến bước. Chúng ta là môn đệ của Đức Kitô. Đức Kitô đi trước dẫn đường. Thế giới cần ánh sáng của Người. Nhân loại cần Người như cây cầu để đến được với Thiên Chúa và tình yêu của Người. Xin anh chị em cũng hãy giúp chúng ta, rồi giúp nhau xây dựng những nhịp cầu, qua đối thoại, qua gặp gỡ, hiệp nhất để trở thành một dân tộc duy nhất luôn sống trong hoà bình”. 

Trong Thánh lễ khai mạc sứ vụ Phêrô vào ngày 18/5, Đức tân Giáo hoàng nhấn mạnh rằng “Tình yêu và hiệp nhất là hai chiều kích của sứ vụ Chúa Giêsu trao cho Thánh Phêrô”. “Phêrô được trao sứ vụ ‘yêu thương nhiều hơn’ và hiến mạng sống vì đoàn chiên. Sứ vụ của Phêrô được đánh dấu bằng tình yêu hiến dâng này, bởi Giáo hội Roma lãnh đạo trong đức ái, và thẩm quyền đích thực của ngài chính là đức ái của Đức Kitô.

Và ngài bày tỏ “ước nguyện lớn lao đầu tiên của tôi: một Giáo hội hiệp nhất, dấu chỉ của hiệp thông, trở nên men cho một thế giới được hòa giải”. Ngài cũng mời gọi “Hãy lắng nghe lời mời gọi yêu thương của Đức Kitô để trở thành một gia đình duy nhất của Người: trong Đức Kitô duy nhất, chúng ta là một. Và đây là con đường chúng ta cùng nhau bước đi, không chỉ với nhau mà còn với các Giáo hội Kitô chị em, với những người thuộc các tôn giáo khác, với những ai khao khát tìm kiếm Thiên Chúa, với tất cả những người thiện chí, để xây dựng một thế giới mới, nơi hòa bình ngự trị”.

Ngày Năm Thánh Giới trẻ tại Roma

Một trong những sự kiện đông đúc nhất của Năm Thánh là Ngày Năm Thánh Giới trẻ, thu hút hơn một triệu người tham gia từ mọi châu lục đến Roma. Đó là thử thách mục vụ lớn đầu tiên của triều đại giáo hoàng mới và biến thành phố thành một bức tranh khảm đa dạng về ngôn ngữ, cờ hiệu và đức tin.

Sự kiện kết thúc với Thánh lễ tại khu vực Tor Vergata ở ngoại ô Roma, một địa điểm mang tính biểu tượng vì chính tại đây, Thánh Giáo hoàng Gioan Phaolô II cũng đã gặp gỡ các bạn trẻ trong Năm Thánh 2000.

Trong bài giảng, Đức Thánh Cha Lêô nói với các bạn trẻ rằng chúng ta được tạo dựng không phải để sống trong sự tẻ nhạt và bất động, nhưng để sống một cuộc đời luôn được canh tân qua tình yêu và sự trao hiến. Chúng ta luôn khao khát một điều gì đó cao cả hơn – điều mà không thực tại nào trên trần gian có thể thỏa mãn được. Ngài mời gọi: “Hãy lắng nghe tiếng gọi trong tim bạn! Hãy để nó trở thành chiếc ghế bệ nâng bạn lên – như một đứa trẻ đứng kiễng chân nhìn ra cửa sổ – để gặp gỡ Thiên Chúa. Bạn sẽ thấy Người đang chờ đợi bạn, thậm chí đang gõ nhẹ lên khung cửa linh hồn bạn (x. Kh 3,20). Và thật tuyệt vời, ngay cả khi bạn mới đôi mươi, hãy mở toang cánh cửa lòng mình, để Người bước vào và dẫn bạn đi vào những không gian vô tận của cõi trường sinh”.

Ngài nhắc các bạn trẻ một chân lý quan trọng: “ý nghĩa trọn vẹn của đời sống không hệ tại ở những gì ta tích lũy hay sở hữu (x. Lc 12,13-21), nhưng ở nơi những gì ta biết đón nhận và chia sẻ với niềm vui (x. Mt 10,8-10; Ga 6,1-13). Việc mua sắm, tích trữ hay tiêu dùng thì không đủ. Chúng ta cần biết ngước mắt lên, hướng về ‘những sự trên trời’ (Cl 3,2), để nhận ra rằng, giữa thế gian này, mọi sự chỉ thực sự có ý nghĩa nếu giúp ta nên một với Thiên Chúa và với anh em trong đức ái, và giúp ta lớn lên trong ‘lòng nhân hậu, hiền hòa, khiêm nhường, nhẫn nại, quảng đại’ (Cl 3,12), biết tha thứ (c.13), biết sống trong bình an (x. Ga 14,27), như chính Đức Kitô (x. Pl 2,5). Và từ đó, ta sẽ ngày càng hiểu rõ hơn lời Thánh Phaolô: ‘Hy vọng không làm thất vọng, vì tình yêu Thiên Chúa đã đổ vào lòng chúng ta nhờ Thánh Thần’ (x. Rm 5,5)”.

Thánh Lễ phong thánh cho Frassati và Acutis

Một sự kiện lớn trong Năm Thánh 2025 và cũng là sự kiện được chờ đợi từ lâu, đó là Thánh lễ phong thánh cho hai Chân phước trẻ Pier Giorgio Frassati và Carlo Acutis. Việc tuyên thánh cho hai người trẻ này, những tấm gương cho các thế hệ trẻ, đã nhấn mạnh lời kêu gọi phổ quát về sự thánh thiện và cuộc đối thoại giữa truyền thống và văn hóa kỹ thuật số trong Giáo hội thế kỷ 21.

Trong bài giảng, Đức Thánh Cha Lêô nhắc đến mẫu gương của Vua Salomon, Thánh Phanxicô, và đặc biệt là hai vị tân hiển thánh Pier Giorgio Frassati và Carlo Acutis, là những người đã dám bước vào cuộc phiêu lưu mà Thiên Chúa mời gọi, “với sự khôn ngoan và sức mạnh đến từ Thánh Thần, những điều chúng ta có thể đón nhận trong mức độ chúng ta biết lột bỏ chính mình, từ bỏ những gì chúng ta bám víu, để lắng nghe Lời Người”. Tất cả đã khởi đi từ một lời “xin vâng” khi các ngài còn trẻ, trao hiến trọn vẹn cho Thiên Chúa, không giữ lại gì cho riêng mình.

“Thánh Pier Giorgio gặp Chúa nhờ học đường và các nhóm sinh hoạt trong Hội Thánh – như Công giáo Tiến hành, Hội Bác ái Thánh Vinh Sơn, phong trào sinh viên Công giáo, Dòng Ba Đa Minh – và làm chứng cho Chúa bằng niềm vui sống, bằng lời cầu nguyện, tình bạn và đức bác ái. Người ta thường thấy ngài đi khắp các nẻo đường Torino với xe đầy hàng hóa giúp người nghèo, đến nỗi bạn bè gọi ngài là ‘Frassati Vận tải!’”.

“Còn Carlo Acutis đã gặp Chúa trong gia đình, nhờ cha mẹ là Andrea và Antonia, rồi cả ở trường học, và nhất là trong các Bí tích, được cử hành trong cộng đoàn giáo xứ. Nhờ đó, Carlo đã lớn lên cách tự nhiên, đưa việc cầu nguyện, thể thao, học tập và bác ái vào đời sống hằng ngày của một thiếu niên”.

Và Đức Thánh Cha kết thúc rằng “thánh Pier Giorgio Frassati và thánh Carlo Acutis là lời mời gọi cho tất cả chúng ta, đặc biệt là giới trẻ, đừng phung phí cuộc đời, nhưng hãy hướng đời mình lên cao và biến nó thành một kiệt tác”.

Tông huấn đầu tiên của Đức Thánh Cha Lêô XIV

Ngày 9/10, Đức Thánh Cha Lêô XIV đã công bố Tông huấn “Dilexi te” (Ta đã yêu con) (Kh 3,9), văn kiện đầu tiên của ngài. Trong Tông huấn, Đức Thánh Cha phác họa các gương mặt của nghèo đói, lên án các nguyên nhân của chúng: nền kinh tế giết người, sự bất bình đẳng, bạo lực đối với phụ nữ, suy dinh dưỡng và khủng hoảng giáo dục. Ngài kêu gọi các tín hữu giúp đỡ người di dân, lên tiếng tố cáo các cấu trúc bất công. Ngài nhấn mạnh rằng “không thể tách rời đức tin khỏi tình yêu dành cho người nghèo”.

Tông huấn “Dilexi te” đã được Đức Thánh Cha Phanxicô khởi thảo và được Đức Thánh Cha Lêô XIV hoàn tất và ký ngày 4/10/2025. Văn kiện gồm 121 số, là một bản tổng hợp sâu sắc về giáo huấn của Giáo hội trong 150 năm qua liên quan đến việc phục vụ người nghèo. Tình yêu của Chúa Kitô được thể hiện trong tình yêu dành cho người nghèo như chăm sóc bệnh nhân; đấu tranh chống chế độ nô lệ; bảo vệ phụ nữ là nạn nhân của bạo lực; quyền được giáo dục; hỗ trợ người di cư; việc bố thí; và sự bình đẳng.

Với văn kiện này, Đức Thánh Cha Lêô XIV tiếp bước các vị tiền nhiệm của ngài: từ Thánh Gioan XXIII, Thánh Phaolô VI, Thánh Gioan Phaolô II, đến các vị gần nhất là hai Giáo hoàng Biển Đức XVI và Phanxicô.

Chuyến tông du đầu tiên: thăm Thổ Nhĩ Kỳ và Libăng

Đức Thánh Cha Lêô XIV đã thực hiện chuyến tông du quốc tế đầu tới Thổ Nhĩ Kỳ và Libăng, từ ngày 27/11 đến ngày 2/12, tập trung vào việc kỷ niệm 1700 năm Công đồng Nixêa và lời kêu gọi hòa bình, thông qua các cuộc gặp gỡ của ngài với các nhà chức trách dân sự và tôn giáo.

Một trong những khoảnh khắc cảm động nhất là việc Đức Thánh Cha cùng với các đại diện của Giáo hội Đông phương và Tây phương đọc Kinh Tin Kính và dâng lời cầu nguyện chung tại thành phố İznik của Thổ Nhĩ Kỳ, trước đây là Nixêa.

Đức Thánh Cha chia sẻ: “Điều được xác quyết tại Nixêa và vẫn mang tính quyết định hôm nay là đức tin vào Đức Kitô, Con Một đồng bản thể với Chúa Cha, Đấng làm cho con người được thông phần bản tính Thiên Chúa. Tuyên xưng Kitô học này có ý nghĩa nền tảng cho hành trình hiệp nhất Kitô giáo, bởi đó là đức tin chung của mọi Giáo hội và Cộng đoàn Kitô hữu, kể cả những cộng đoàn không sử dụng Kinh Tin Kính Nixêa–Constantinôpôli trong phụng vụ. Chính mối dây liên kết sâu xa này hiệp nhất mọi Kitô hữu ‘trong một Đức Kitô’, mời gọi họ tiến bước trong tình yêu, đối thoại và sự hướng dẫn của Chúa Thánh Thần, vượt qua những chia rẽ còn tồn tại để làm chứng đáng tin cho Tin Mừng, sứ điệp hy vọng, hòa bình và tình huynh đệ phổ quát.

Đức Thánh Cha và Đức Thượng phụ Đại kết Bartolomeo đã mời gọi tất cả các Kitô hữu noi theo con đường bác ái và gặp gỡ lẫn nhau. Đối với các ngài, mục đích của việc kỷ niệm Công đồng Nixêa không chỉ đơn thuần là để nhắc lại tầm quan trọng lịch sử của Công đồng, mà còn để thúc giục và mời gọi chúng ta luôn mở lòng đón nhận cùng một Chúa Thánh Thần đã phán dạy tại Nixêa, khi chúng ta đối mặt với nhiều thách thức của thời đại.

Đức Thánh Cha nói: “Trước thực trạng bạo lực và xung đột đang tàn phá thế giới, khát vọng hiệp nhất giữa những người tin vào Đức Giêsu Kitô gắn liền với việc xây dựng tình huynh đệ giữa mọi người. Không thể kêu cầu Thiên Chúa là Cha nếu từ chối nhìn nhận mọi người, được tạo dựng theo hình ảnh Thiên Chúa, là anh chị em. Tôn giáo cần cổ võ chân lý này, đồng thời dứt khoát bác bỏ việc lợi dụng tôn giáo để biện minh cho chiến tranh, bạo lực hay cực đoan, thay vào đó là con đường gặp gỡ, đối thoại và cộng tác”.

Tại Istanbul, Đức Thánh Cha đã viếng thăm Nhà thờ Chính tòa Thánh George, Nhà thờ Chính tòa Chúa Thánh Thần, Nhà thờ Thánh Ephrem của Giáo hội Chính thống Syriac, cũng như Nhà thờ Chính tòa Armenia của thành phố. Sự hiệp nhất và tôn trọng sự khác biệt, cùng với lòng trung thành với Phúc Âm, đã làm nên thông điệp của ngài trên cương vị Giáo hoàng.

Chuyến thăm của Đức Thánh Cha đến Đền thờ Hồi giáo Sultan Ahmed phù hợp với mối quan hệ của Giáo hội với những người theo các tôn giáo khác và khẳng định rằng người Hồi giáo và Kitô hữu có thể hợp tác với nhau như những sứ giả hòa bình.

Tại Libăng, có nhiều khoảnh khắc ý nghĩa với giới trẻ, người cao tuổi và các nam nữ tu sĩ. Chuyến thăm này phản ánh sự gần gũi của Giáo hội với Vùng đất Tuyết tùng và cam kết của Đức Giáo hoàng với tư cách là người thúc đẩy sự hiệp nhất và hy vọng.

Trong chuyến viếng thăm, ngài đã gặp gỡ các nhà lãnh đạo tôn giáo và dân sự, nhấn mạnh rằng đối thoại giữa người dân Libăng là cách tốt nhất để tăng cường sự chung sống hòa bình, công lý và hòa bình.

Một khoảnh khắc đặc biệt xúc động là cuộc viếng thăm của Đức Thánh Cha tại hiện trường vụ nổ cảng Beirut, nơi ngài đã dừng lại và cầu nguyện trong im lặng để tưởng nhớ các nạn nhân.

Vatican News