Tông du Guinea Xích Đạo

Vào lúc 8:15 sáng ngày 21/4/2026, ngày thứ hai viếng thăm Guinea Xích Đạo, Đức Thánh Cha Lêô XIV đã đi máy bay từ thủ đô cũ Malabo đến phi trường thành phố Mongomo và sau đó đi xe đến Vương cung thánh đường Đức Mẹ Vô nhiễm để cử hành Thánh lễ. Đây là nhà thờ lớn thứ hai ở châu Phi, chỉ đứng sau Vương cung thánh đường Đức Mẹ Hòa Bình ở Yamoussoukro, Bờ Biển Ngà. Ngày 1/4/2017, khi Đức Giáo hoàng Phanxicô thành lập giáo phận mới Mongomo, nhà thờ này trở thành Nhà thờ Chính tòa của giáo phận.

Đến gần nhà thờ, Đức Thánh Cha đi xe papamobile vòng quanh để chào khoảng 100 ngàn tín hữu hiện diện tham dự Thánh lễ.

Trước khi cử hành Thánh lễ, Đức Thánh Cha đã làm phiến đá sẽ được đặt để xây dựng nhà thờ tại thủ đô mới mang tên "Thành phố Hòa Bình".

Thánh lễ được cử hành chủ yếu bằng tiếng Tây Ban Nha. Bài đọc thứ nhất trích từ sách Công vụ Tông đồ cho biết các Tông đồ đi từ thành này qua thành nọ để loan báo Tin Mừng. Còn bài Tin Mừng theo Thánh Gioan khẳng định ý muốn của Chúa Cha là bất cứ ai nhìn thấy Chúa Con và tin vào Người thì có sự sống đời đời.

Trong bài giảng, tạ ơn Chúa về 170 năm Tin Mừng được loan báo trên mảnh đất Guinea Xích Đạo, bày tỏ lòng tri ân các nhà truyền giáo, linh mục, tu sĩ, giáo lý viên và giáo dân bằng chứng tá đời sống đã cộng tác vào việc làm cho Nước Thiên Chúa hiển trị, Đức Thánh Cha mời gọi các tín hữu "đừng sợ loan báo và làm chứng cho Tin Mừng. Chính anh chị em hãy là những người xây dựng một tương lai hy vọng, hòa bình và hòa giải, tiếp tục công trình mà các nhà truyền giáo đã khởi sự cách đây 170 năm".

Bài giảng của Đức Thánh Cha

Anh chị em rất thân mến,

Trong vương cung thánh đường chính tòa tuyệt đẹp này, được cung hiến kính Đức Mẹ Vô nhiễm Nguyên tội, là Mẹ của Ngôi Lời nhập thể và là Bổn mạng của Guinea Xích Đạo, chúng ta quy tụ nơi đây để lắng nghe Lời Chúa và cử hành Mầu nhiệm Tưởng niệm mà Người đã để lại cho chúng ta như chóp đỉnh và nguồn mạch của đời sống và sứ mạng của Giáo hội. Thánh Thể thực sự chứa đựng toàn bộ thiện ích thiêng liêng của Giáo hội: đó là Đức Kitô, lễ Vượt Qua của chúng ta, Đấng tự hiến cho chúng ta; đó là Bánh hằng sống làm chúng ta được no thỏa; đó là sự hiện diện mặc khải cho chúng ta tình yêu vô biên của Thiên Chúa đối với toàn thể gia đình nhân loại và việc Người đến gặp gỡ từng người ngay cả ngày nay.

“Hỡi người Phi Châu, từ nay anh chị em chính là những nhà truyền giáo của mình"

Tôi vui mừng được cùng anh chị em cử hành Thánh lễ này và tạ ơn Chúa vì 170 năm loan báo Tin Mừng trên mảnh đất Guinea Xích Đạo này. Đây là dịp thuận tiện để tưởng nhớ mọi điều tốt đẹp mà Chúa đã thực hiện; đồng thời, tôi muốn bày tỏ lòng biết ơn đối với biết bao nhà truyền giáo nam nữ, các linh mục giáo phận, các giáo lý viên và các tín hữu giáo dân đã hiến trọn cuộc đời mình để phục vụ Tin Mừng.

Họ đã đón nhận những mong đợi, những câu hỏi và những vết thương của dân tộc anh chị em, soi sáng tất cả bằng Lời Chúa và trở nên dấu chỉ tình yêu của Thiên Chúa giữa anh chị em. Bằng chứng tá đời sống của mình, họ đã cộng tác vào việc Nước Thiên Chúa ngự đến, không sợ phải chịu đau khổ vì lòng trung thành với Đức Kitô.

Đó là một lịch sử anh chị em không thể quên, một lịch sử vừa gắn kết anh chị em với Giáo hội tông truyền và hoàn vũ đi trước anh chị em, vừa đồng hành với anh chị em để chính anh chị em trở thành những người chủ thể của việc loan báo Tin Mừng và làm chứng cho đức tin, hoàn tất những lời mang tính ngôn sứ mà Đức Giáo hoàng thánh Phaolô VI đã công bố trên đất Phi Châu: “Hỡi người Phi Châu, từ nay anh chị em chính là những nhà truyền giáo của mình. Giáo hội của Đức Kitô thực sự đã được trồng vững chắc trên mảnh đất được chúc phúc này” (Bài giảng bế mạc Hội nghị các Giám mục Phi Châu, Kampala, Uganda, ngày 31 tháng 7 năm 1969).

Những dấu lạ kỳ diệu của sự hiện diện Thiên Chúa

Trong viễn tượng ấy, ngày nay anh chị em được mời gọi tiếp tục bước đi trên con đường mà các nhà truyền giáo, các mục tử và giáo dân đi trước đã vạch ra. Mỗi người và mọi người đều được đòi hỏi một sự dấn thân cá nhân bao trùm toàn bộ cuộc sống, để đức tin được cử hành thật tưng bừng trong các cộng đoàn và trong phụng vụ của anh chị em nuôi dưỡng các hoạt động bác ái và trách nhiệm đối với tha nhân, hầu thăng tiến thiện ích cho mọi người.

Sự dấn thân ấy đòi hỏi lòng kiên trì, phải trả giá bằng nhọc nhằn, đôi khi bằng hy sinh, nhưng đó chính là dấu chỉ cho thấy chúng ta thực sự là Giáo hội của Đức Kitô. Quả thế, bài đọc thứ nhất mà chúng ta vừa nghe đã thuật lại trong vài câu ngắn gọn rằng một Giáo hội vui tươi và không sợ hãi loan báo Tin Mừng cũng là một Giáo hội, chính vì thế, có thể bị bách hại (x. Cv 8,1-8). Nhưng mặt khác, sách Công vụ Tông đồ cũng cho chúng ta biết rằng trong khi các Kitô hữu bị buộc phải chạy trốn và bị phân tán, thì rất nhiều người lại đến gần với Lời Chúa, và có thể tận mắt thấy những người đau yếu phần xác cũng như phần hồn được chữa lành. Đó là những dấu lạ kỳ diệu của sự hiện diện Thiên Chúa, làm phát sinh niềm vui lớn lao trong cả thành phố (x. cc. 6-8).

Trung thành loan báo, sống và làm chứng cho Tin Mừng

Vì thế, anh chị em thân mến, cho dù những hoàn cảnh cá nhân, gia đình và xã hội mà chúng ta đang sống không phải lúc nào cũng thuận lợi, nhưng chúng ta vẫn có thể tín thác vào công trình của Chúa, Đấng làm cho hạt giống tốt lành của Nước Người nảy mầm theo những cách thế chúng ta không biết, ngay cả khi dường như mọi sự xung quanh đều khô cằn, và cả trong những lúc tối tăm. Với niềm tín thác ấy, được bén rễ không phải nơi công trạng của chúng ta nhưng nơi sức mạnh tình yêu của Người, chúng ta được mời gọi trung thành với Tin Mừng, loan báo Tin Mừng, sống Tin Mừng cách trọn vẹn và làm chứng cho Tin Mừng với niềm vui. Thiên Chúa sẽ không để chúng ta thiếu vắng những dấu chỉ sự hiện diện của Người, và một lần nữa, như Chúa Giêsu đã nói với chúng ta trong bài Tin Mừng vừa nghe, Người sẽ là “bánh trường sinh” cho chúng ta, Đấng làm thỏa cơn đói của chúng ta (x. Ga 6,35).

Cơn đói mà chúng ta cảm nhận là gì? Và hôm nay đất nước này đang đói điều gì? Chủ đề chuyến viếng thăm của tôi là “Đức Kitô, ánh sáng của Guinea Xích Đạo hướng tới một tương lai hy vọng”, và có lẽ chính đó là cơn đói lớn nhất hôm nay: cơn đói về tương lai, nhưng là một tương lai được thấm đẫm niềm hy vọng, có thể làm nảy sinh một nền công lý mới, có thể sinh hoa trái của hòa bình và tình huynh đệ. Và đó không phải là một tương lai xa lạ mà chúng ta phải thụ động chờ đợi, nhưng là một tương lai mà chính chúng ta, với ân sủng của Thiên Chúa, được mời gọi xây dựng. Tương lai của Guinea Xích Đạo đi qua những chọn lựa của anh chị em; được trao phó cho tinh thần trách nhiệm của anh chị em và cho sự dấn thân chung để bảo vệ sự sống và phẩm giá của mỗi con người.

Cần những Kitô hữu dám nắm lấy vận mệnh của đất nước mình

Vì thế, điều cần thiết là mọi người đã lãnh nhận Bí tích Rửa tội đều cảm thấy mình được tham dự vào công cuộc loan báo Tin Mừng, trở thành những tông đồ của đức ái và những chứng nhân của một nhân loại mới.

Điều đó có nghĩa là tham gia, với ánh sáng và sức mạnh của Tin Mừng, vào sự phát triển toàn diện của mảnh đất này, vào sự đổi mới và biến đổi của nó. Đấng Tạo Hóa đã ban cho anh chị em biết bao tài nguyên phong phú. Tôi khích lệ anh chị em cộng tác để những tài nguyên ấy thực sự trở thành phúc lành cho mọi người. Xin Chúa giúp anh chị em ngày càng trở thành một xã hội trong đó mỗi người, tùy theo trách nhiệm khác nhau của mình, hoạt động để phục vụ công ích chứ không phải những lợi ích riêng, vượt thắng những bất bình đẳng giữa những người có đặc quyền và những người bị thiệt thòi. Xin cho những không gian tự do được gia tăng, và phẩm giá con người luôn được gìn giữ. Tôi nghĩ đến những người nghèo nhất, những gia đình đang gặp khó khăn; tôi nghĩ đến các tù nhân, những người thường bị buộc phải sống trong những điều kiện vệ sinh và y tế đáng lo ngại.

Anh chị em thân mến, Guinea Xích Đạo cần những Kitô hữu dám nắm lấy vận mệnh của đất nước mình. Vì thế tôi muốn khích lệ anh chị em: đừng sợ loan báo và làm chứng cho Tin Mừng. Chính anh chị em hãy là những người xây dựng một tương lai hy vọng, hòa bình và hòa giải, tiếp tục công trình mà các nhà truyền giáo đã khởi sự cách đây 170 năm.

Xin Đức Trinh nữ Maria Vô nhiễm đồng hành với anh chị em trên hành trình này. Xin Mẹ chuyển cầu cho anh chị em và làm cho anh chị em trở thành những môn đệ quảng đại và vui tươi của Đức Kitô.

Kết thúc Thánh lễ, Đức Thánh Cha đi xe đến thăm trường Kỹ thuật Giáo hoàng Phanxicô.