Đứng đầu căn bệnh trầm kha là bệnh kiêu căng. Vì kiêu ngạo Adam đã phạm tội. Vì kiêu ngạo nên đã gác bỏ lời khuyên ngoài tai, vì kiêu ngạo nên đã tự lao mình vào chốn hiểm nguy không lượng được sức mình, không cần người khác giúp đỡ. Kiêu căng như toà nhà thiếu nền móng của khiêm nhường.
Cuộc sống luôn đòi hỏi biết mình cần học hỏi thêm nhiều nhân đức, tu tập nhiều đức tính. Người xưa dạy: “Khiêm nhường là mẹ của các nhân đức”, sách châm ngôn thì dạy: “Kiêu hãnh đi liền với ô nhục, khôn ngoan ở với kẻ khiêm nhường” (Cn 11, 2). Muốn lên cao nên bắt đầu từ thấp.
Cuộc sống luôn đề cao khiêm nhường, nhưng khiêm nhường lại là bài học khó. Khó bởi vì sợ đánh mất “cái tôi” của mình. Ở đâu “cái tôi” ấy cũng muốn trổi vượt hơn người khác. “Cái tôi” cũng muốn “Tôi thế này, thế kia” tự mãn giữa đời, chỉ bảo người này, chê người khác. Tìm hư danh, thêm ảo tưởng về mình lấy làm vui.
Thật khó để sống khiêm nhường, nếu không bước đi từ thấp, trở nên người phục vụ người khác như Chúa dạy. Bước đi từ thấp, nơi chốn không người tranh, việc không ai muốn làm. Khởi đi từ thấp, những gì bị xem thường nhất, như Chúa cúi xuống rửa chân cho các môn đệ. Như Chúa trở nên người tôi trung, chịu nhiều đau khổ, thương tích nhục mạ, sự chết mà chuộc tội cho thiên hạ.
Khiêm nhường trước Chúa là Đấng Thánh, nhận ra mình là tội nhân, thấy được lòng thương xót của Chúa: “Đức Giêsu Kitô vốn dĩ là Thiên Chúa, mà không nghĩ phải nhất quyết duy trì địa vị ngang hàng với Thiên Chúa, nhưng đã hoàn toàn trút bỏ vinh quang, mặc lấy thân nô lệ, trở nên giống phàm nhân, sống như người trần thế” (Phil 2,6 - 8).
Khiêm nhường giống như nước, ở đâu cũng có thể đi vào được. Chai cứng như thế nào nước cũng có thể cắt và làm cho mềm và mềm yếu thế nào cũng có thể làm cho vững mạnh. Thánh Augustino đã thú nhận như sau "Thánh Ambrosio đã khuất phục được tôi và tôi mến Ngài. Tôi mến Ngài không phải chỉ vì Ngài thông thái mà là vì Ngài hiền lành, nhân hậu". Khiêm nhường chế ngự được kiêu căng, cứng cỏi. Khiêm nhường có thể làm cho sạch, tẩy rửa vết thương. Chúa mời gọi: “Anh em hãy mang lấy ách của tôi, và hãy học với tôi, vì tôi có lòng hiền hậu và khiêm nhường. Tâm hồn anh em sẽ được nghỉ ngơi bồi dưỡng.30 Vì ách tôi êm ái, và gánh tôi nhẹ nhàng." (Mt 11, 29 – 30)
Xin dạy cho chúng con biết khiêm nhường để nhận biết Chúa là Đấng xót thương và để sống với anh chị em bằng tấm lòng thành.
“Ai tôn mình lên, sẽ bị hạ xuống; còn ai hạ mình xuống, sẽ được tôn lên.” (Mt 23, 12)
L.m Giuse Hoàng Kim Toan