Sám hối là việc sống còn.
Con người ai cũng có khả năng sám hối để nhìn lại những sai lầm mà sửa chữa ăn năn. Sám hối là một hành vi cất đi những đè nặng lương tâm, trút nhẹ gánh lỗi lầm và thêm quyết tâm tránh lại vết xe cũ đã đổ.
Khả năng sám hối của mỗi người tuỳ thuộc vào nhận thức, lương tâm, hoàn cảnh xã hội và ý chí quyết tâm.
Nhận thức về lỗi lầm. Đây là một đòi hỏi sự khiêm nhường nhìn lại chính mình. Thông thường ta hay chối bỏ trách nhiệm của ta hoặc làm nhẹ đi những lỗi lầm của ta bằng những biện hộ, đổ lỗi, đổ trách nhiệm cho người khác. Không nhận thức rõ ràng về tội khó có thể sửa lại lỗi lầm.
Tội thường xuyên vấp phạm dẫn đến khi tội trở nên nặng hơn dẫn đến chai lỳ lương tâm. Người Pháp có câu “Kẻ ăn cắp quả trứng gà có thể ăn cắp cả con bò”. Thói quen xấu làm thành tập quán xấu, người ta nói: “nói dối quen miệng”. Không để tật xấu lâu ngày, một lần vượt qua ranh giới đạo đức, con người có thể đi xa hơn. Sự xem thường một lỗ nhỏ có thể lật úp con thuyền.
Sám hối không chỉ trên lời nói mà đòi hỏi ý chí quyết tâm chừa bỏ. Con người của ta thường bị cám dỗ rơi vào cạm bẫy tội lỗi. Nhiều lúc như Thánh Phaolô nói: Điều tôi muốn sự lành nhưng không làm, nhưng tôi lại làm những điều ác không muốn” (Rm 7, 19). Khi ta muốn sống yêu thương nhưng luôn bị ích kỷ cái tôi làm thành ghen tuông, thù hận. Khi ta muốn tránh xa sự tội nhưng lại cứ muốn thử đi trong tội. Dù vậy có mâu thuẫn nội tại như thế, ta cũng không thất vọng vì Chúa cứu ta khỏi sự tội này nếu ta tìm đến Chúa. Thánh Phêrô chỉ dạy ta: “Anh em hãy sống tiết độ và tỉnh thức, vì ma quỷ, thù địch của anh em, như sư tử gầm thét, rảo quanh tìm mồi cắn xé.” (1 Phêrô 5, 8).
Sám hối cách tích cực không chỉ là sửa lại lỗi lầm mà còn là quyết tâm làm những điều tốt lành khác để bù lại những sai lầm.
L.m Giuse Hoàng Kim Toan