Không ai biết thật rõ các bà mẹ xưa đã dạy con mình thế nào từ thuở con mới chào đời. Không sách vở, không giáo trình, chỉ có kinh nghiệm truyền từ người này sang người khác, từ đời nọ sang đời kia. Mỗi người mẹ bước vào hành trình làm mẹ như bước vào một miền mù sương: vừa học, vừa dò dẫm, vừa yêu thương đến kiệt cùng.
Để một đứa trẻ lớn lên nên người, không có con đường nào bằng phẳng. Bao đêm trằn trọc, bao lần thức trắng. Thể xác hao mòn, tinh thần chùng xuống. Khi con đau, mẹ không thể bình yên; khi con bệnh, lòng mẹ rối bời, chạy thầy, chạy thuốc, lo toan đủ điều. Có việc gì có thể làm cho con, mẹ đều sẵn sàng nhận lấy phần vất vả về mình. Tình yêu của người mẹ chưa bao giờ là thứ tình yêu an nhàn.
Nhưng không chỉ có cơm áo và thuốc men. Người mẹ còn âm thầm trao cho con một kho tàng sâu thẳm hơn: tâm tình tôn giáo, đức tin mà chính mẹ đã sống và yêu mến. Đó là điều không nhìn thấy, nhưng lại nuôi lớn linh hồn con người.
Thời của Mẹ Maria, những năm đầu đời của trẻ thuộc trọn về người mẹ. Đứa bé ở bên mẹ, lớn lên trong vòng tay mẹ, nghe mẹ dạy những lời cầu nguyện đầu tiên, nghe mẹ kể lại các câu chuyện Thánh Kinh, những hạnh tích của các tổ phụ và các ngôn sứ. Những câu chuyện ấy không chỉ là ký ức, mà là mảnh đất gieo mầm thánh thiện cho tâm hồn non nớt.
Những ánh nhìn trong veo, những tiếng “dạ”, “vâng” đầu đời, mang theo nét đơn sơ tinh tuyền của một tâm hồn chưa vẩn đục. Công, dung, ngôn, hạnh của người mẹ thấm vào con cách tự nhiên như hơi thở. Từ khi còn trong dạ mẹ cho đến những năm đầu đời, đứa trẻ hấp thụ gần như trọn vẹn những điều nền tảng nhất. Sau đó là thời của giáo dục: uốn nắn, trau dồi, mở rộng.
Một con người lớn lên như Chúa Giêsu – “ngày càng thêm khôn ngoan, thêm cao lớn và thêm ân nghĩa đối với Thiên Chúa và người ta” (Lc 2,52) – không phải là điều ngẫu nhiên. Đó là một công trình mầu nhiệm, nơi Mẹ Maria âm thầm cộng tác với Chúa Thánh Thần trong từng ngày sống.
Dân tộc Do Thái mang một nét đặc biệt: lịch sử của họ không thể tách rời khỏi Thiên Chúa. Mọi thăng trầm dân tộc đều được đọc dưới ánh sáng đức tin. Một đứa trẻ Do Thái lớn lên trong gia đình đã được thấm đẫm tâm tình thờ phượng; khi lớn hơn, em cùng cộng đoàn lên Đền Thờ ngày Sabat, và niềm say mê Thiên Chúa dần trở thành nhịp sống. Đi tìm Thiên Chúa không chỉ là bổn phận, mà là khát vọng của cả cuộc đời.
Mẹ Maria, Thánh Giuse và Chúa Giêsu được ươm trong chính bầu khí thiêng liêng ấy, cùng với dân tộc mình.
Dù được ơn Vô Nhiễm Nguyên Tội, trái tim Mẹ Maria vẫn không ngừng hướng về Thiên Chúa trong từng khoảnh khắc của đời sống bằng một lời “Xin Vâng” bền bỉ. Đức tin của Mẹ được nuôi dưỡng trong Ngũ Kinh – nguồn mạch của lịch sử, luân lý và niềm hy vọng Israel. Và trước mọi biến cố liên quan đến Con mình, Mẹ “hằng ghi nhớ và suy đi nghĩ lại trong lòng” (Lc 2,19).
Cuộc đời Mẹ được dệt nên bằng một tâm tình duy nhất: “Hãy lấy Chúa làm niềm vui của bạn” (Tv 36,4). Niềm vui ấy hiện diện trong ngày Truyền Tin, trên đường sang Ai Cập, trong tiệc cưới Cana, suốt hành trình rao giảng của Chúa Giêsu, cả trên đường Thập Giá và trong giờ tử nạn. Và rồi, niềm vui ấy bừng sáng trong Phục Sinh.
Người ta thường nói: ở đâu có bước chân của con, ở đó có trái tim người mẹ. Mọi niềm vui hay nỗi buồn, mọi sầu tủi hay lời tạ ơn, trái tim mẹ luôn ở bên con. Trái tim tinh tuyền của Mẹ Maria không chỉ ôm trọn Chúa Giêsu, mà còn mở ra cho toàn thể nhân loại – những người đã được trao phó cho Mẹ dưới chân Thập Giá.
Niềm vui trong Chúa giúp Mẹ đứng vững trước mọi thử thách, sống trọn niềm tin, cậy, mến. Một tâm hồn say mê Thiên Chúa như Mẹ đủ sức đón nhận tất cả, chịu đựng tất cả, hy sinh tất cả, để hướng về trời cao.
Ước gì đời sống chúng con cũng được ướp trong niềm say mê Thiên Chúa ấy như một lẽ sống. Diễm phúc biết bao.
Xin Mẹ Maria cầu nguyện cho chúng con, để chúng con có được một tâm hồn tôn giáo đơn sơ, sâu lắng và trung tín như Mẹ.
L.m Giuse Hoàng Kim Toan