Về “làng” thăm lại cái “ao”

Nhớn tuổi rồi mà không hiểu sao cứ thích đùa. Nhân cái sự vui khi cả và thiên hạ đang hừng hực nhậu, hừng hực giao lưu sau cái lệnh cởi... khẩu trang có hiệu lực. Tôi đây cũng muốn xoẹt một phát để... cởi. Nhưng cái mà tôi cởi ở đây là... cái mồm tí toét của mình, được thể hiện qua một câu chuyện nho nhỏ, đã từng xảy ra mới đây, ở quê tôi!... 

Về “làng” thăm lại cái “ao”

 
Cách đây già một tháng, về quê dự đám tang ông bác. Mặc dù đang bịnh dịch nhưng vì ông bác là người có uy tín trong làng nên đám tang xem ra cũng không đến nỗi đơn chiếc lắm. Kẻ thăm, người viếng. Khói nhang nghi ngút cứ lặng lờ bay lên kéo cả những lời tiếc thương lên tận cõi thinh không.

Cũng giống như mọi đám tang nhà quê khác, thiên hạ trong thôn đều đến góp mỗi người một tay, kẻ dựng rạp, người thổi cơm, kẻ sắp bàn, người pha nước. Tôi cũng được nhà đám giao cho cái việc nhẹ nhàng hơn một chút là làm... điếu văn!?!... Và cũng theo lẽ thường, người đến viếng thường chia sẻ cho nhau đủ thứ là chuyện. Chuyện gà, chuyện vịt; chuyện thôn trên, chuyện xóm dưới... Hôm đó, chuyện bịnh tình của ông bác chuyện bịnh dịch nóng hổi hiện nay như bị chìm trong một câu chuyện nóng hơn là việc đang làm bận lòng các hương chức trong thôn, nơi bác tôi đang ở. Ngay cả dưới bếp, các bà các chị cũng rôm rả bàn luận. Ô, xem ra cái chuyện “làng xã” ở trong cái thôn be bé quê tôi cũng làm lắm người bị lôi vào cái “sân khấu Bình Loạn Viên” chả khác gì lắm không khí của Washington post hoặc New york Time bàn chuyện bầu cử tổng thống Mỹ vậy. Thời đại 4.0 có khác.

Hôm sau, lại những cuộc thăm và viếng, lại những khói cùng nhang và lại những luận với bàn. Nhưng xem chừng khói nhang vẫn nghi ngút của nhà đám hôm ấy cũng không nóng bằng những câu chuyện thời sự nóng hổi trong cái thôn be bé kia. Chuyện qua, tán lại mới hay là chuyện đang làm bận lòng các hương chức trong thôn lại không phải là cái “miếng giữa làng” có sức thu hút với những thiên cùng hạ ở đây tí ti nào cả. Hương là ai mà chức là ai biết cả rồi, chỉ cần gật đầu một phát là mọi chuyện vẫn có thể trôi tuồn tuột thôi mà!... Ái chà, vấn đề lại được nảy sinh như vốn dĩ là chuyện của cái chợ nhà quê vậy. Cái nóng lại được thổi bùng lần nữa cho hợp với cái thời tiết hừng hực đầu tháng tư. Chuyện thôn ta trôi thì vưỡn cứ trôi thôi nhưng không ổn tí nào. Thời đại toàn cầu hóa mà cứ ngồi gật đầu hoặc giơ tay biểu quyết tất tần tật thì chả có thể gọi là văn minh tí tị nào cả!... Phải có người được lựa song hành với kẻ bị bôi tên chứ. Phải có vị được xướng tên giữa một lô những tay bị bác bỏ chứ. Và thế là một cuộc vận động để kiếm thêm một vài anh vào danh sách những người không thuộc diện được gật đầu, được giơ tay biểu quyết của những thiên cùng hạ trong thôn!?!... - Có thế mới gọi là... tầm cao thời đại chứ lị!

Giời ạ, cái tầm cao thời đại ở thôn tôi sao lại thấy giông giống cái bản tin trên loa sắt treo cột điện trong thôn mà các anh mõ vẫn ra rả mỗi chiều, đến thế không biết!... Cái tầm “văn  minh 4.0” mà mới hôm trước thiên hạ trong thôn vẫn rôm rả bàn luận hóa ra chỉ là chuyện buôn dưa lê của những bình loạn viên cấp... thôn mà thôi. Vậy là chủ trương “Ta về tắm lại ao ta” đã được sử dụng cho thôn mình mang đậm tính dân tộc. Cứ xài cái sách thời “chưa đổi mới” cho nó lành. Ai bảo là không văn minh đâu nhở? Thôn tôi vưỡn có lựa, chọn; có bôi, bác đường hoàng cơ mà! Rồi đây các tân hương chức trong cái thôn be bé ấy vưỡn sẽ có thể ngẩng cao cái đầu mang đầy tính sáng tạo của mình...

Tôi vào nhà thắp cho bác thêm một nén nhang nữa mà nghe lòng mình nó trống huơ, trống hoác... Có vẻ như khói nhang hôm nay không vút vào thinh không nữa mà lại là đà trong nhà làm không khí cứ tù mù, ngột ngạt và lẩn quẩn như trong mấy cái Am ở nhà quê, thời “tiền chiến” vậy.

 Lê văn Lavâng, Tháng 05-2020