Xin mở trí cho chúng con – đó không chỉ là một lời cầu nguyện, mà là tiếng kêu sâu thẳm của con người đang đứng trước mầu nhiệm mà mình không thể tự hiểu.
Khi Chúa Giê-su hiện ra với các môn đệ sau Phục Sinh, họ đã thấy, đã nghe, thậm chí đã chạm vào Người, nhưng vẫn còn bối rối, vẫn chưa thực sự hiểu. Chỉ đến khi Người “mở trí cho các ông am hiểu Kinh Thánh”, mọi sự mới được soi sáng: Thập Giá không còn là thất bại, nhưng là con đường; cái chết không còn là chấm hết, nhưng là khởi đầu.
Lời cầu “xin mở trí” vì thế không nhằm xin thêm kiến thức, nhưng xin một ánh sáng. Ánh sáng ấy giúp con người nhìn lại chính cuộc đời mình bằng một cái nhìn mới. Bao nhiêu biến cố tưởng như vô nghĩa: những đau khổ, mất mát, vấp ngã được đặt lại trong một chương trình lớn hơn, nơi Thiên Chúa vẫn âm thầm hành động. Không có gì bị bỏ rơi, không có gì là vô ích, nếu được nhìn trong ánh sáng của Người.
Nhưng “mở trí” cũng đòi hỏi một thái độ: dám để mình được thay đổi. Con người thường muốn hiểu theo cách của mình, muốn Thiên Chúa phải phù hợp với suy nghĩ của mình. Trong khi đó, các môn đệ chỉ thực sự hiểu khi họ để cho Chúa giải thích lại tất cả: từ Kinh Thánh cho đến chính kinh nghiệm sống của họ. Hiểu biết đức tin không phải là chinh phục chân lý, mà là để chân lý chạm đến và biến đổi mình.
Vì thế, lời cầu này cũng là một lời thú nhận khiêm tốn: chúng ta có thể ở rất gần Chúa, nghe rất nhiều về Người, nhưng vẫn không nhận ra Người. Chúng ta có thể đọc Kinh Thánh mỗi ngày, nhưng vẫn chưa để Lời Chúa đi vào và soi sáng đời sống. Chúng ta có thể nói về đức tin, nhưng lại sống trong sợ hãi, khép kín, và hoài nghi.
“Xin mở trí cho chúng con” – xin mở trí để chúng con nhận ra Chúa đang hiện diện trong những điều rất bình thường; xin mở trí để chúng con hiểu rằng Thập Giá không phải là dấu chấm hết, nhưng là con đường dẫn đến sự sống; xin mở trí để chúng con biết nhìn anh chị em mình bằng ánh sáng của lòng thương xót, chứ không phải bằng phán xét.
Và khi trí lòng được mở ra, các môn đệ không làm chứng cho một ý tưởng, nhưng cho một Đấng họ đã gặp, đã hiểu, và được biến đổi. Đó cũng là ơn gọi của mỗi người Kitô hữu, Xin mở trí cho chúng con.
L.m Giuse Hoàng Kim Toan