Điều răn trọng nhất (Mt 22,34-40)

Chúa Nhật XXX Thường Niên Năm A
ĐIỀU RĂN TRỌNG NHẤT – Mt 22,34-40

Suy niệm

Luật Cựu Ước có đến 613 điều khoản. Giữa một “rừng luật” như thế, người thông luật hỏi Đức Giêsu: “Điều răn nào là điều răn trọng nhất?” (Mt 22,36). Đức Giêsu đưa tất cả trở về một trung tâm duy nhất: tình yêu. Nhưng tình yêu ấy không dừng lại nơi Thiên Chúa mà còn trải rộng đến đời sống mọi người. Vì thế, muốn biết một người yêu mến Thiên Chúa thế nào, hãy nhìn cách họ đối xử với con người.

1. Từ một “rừng luật” đến một trái tim

“Nếu nó kêu cứu Ta, Ta sẽ nghe tiếng nó kêu” (Xh 22,26). Bài đọc I cho thấy một khuôn mặt rất cảm động của Thiên Chúa. Người nghe tiếng kêu của những người không có tiếng nói: ngoại kiều, cô nhi, quả phụ và những người không nơi nương tựa.

Ngày nay vẫn còn biết bao tiếng kêu như thế: người nghèo khổ, người già cô độc, người khuyết tật, những thai nhi chưa kịp chào đời, những con người bị khinh thường hay loại trừ. Có những tiếng kêu chúng ta không nghe thấy, nhưng Thiên Chúa vẫn nghe.

Vì thế, tình yêu Thiên Chúa không chỉ được chứng minh bằng những gì chúng ta làm trước bàn thờ, mà còn được kiểm chứng bằng cách chúng ta đối xử với những người bé nhỏ. Không thể đến rất gần Thiên Chúa mà lại đứng quá xa nỗi đau của con người.

2. Hai điều răn, một tình yêu

“Ngươi phải yêu mến Đức Chúa, Thiên Chúa của ngươi… và yêu người thân cận như chính mình” (Mt 22,37.39). Người thông luật hỏi một điều răn, Đức Giêsu lại trả lời bằng hai. Người nối một câu trong sách Đệ Nhị Luật với một câu trong sách Lêvi và tuyên bố: “Tất cả Luật Môsê và các sách ngôn sứ đều tùy thuộc vào hai điều răn ấy.” (Mt 22, 40).

Từ đây, yêu Chúa và yêu người không còn là hai con đường song song. Chỉ có một tình yêu duy nhất: hướng lên Thiên Chúa và từ Thiên Chúa mở ra với con người. Thánh Gioan nói rất rõ: “Ai không yêu thương người anh em mà họ trông thấy, thì không thể yêu mến Thiên Chúa mà họ không trông thấy” (1Ga 4,20).

Bởi thế, không thể rút lui khỏi cuộc đời để đi tìm kiếm Chúa. Cần tập nghe tiếng Chúa nơi tiếng người khác, nhận ra bóng dáng Chúa nơi anh em, phục vụ Chúa bằng việc phục vụ tha nhân. Chính nơi một con người, đôi khi với diện mạo rất tầm thường và tính cách chẳng dễ thương chút nào, Thiên Chúa vẫn có thể đang chờ đợi ta.

Vì vậy, câu hỏi không chỉ là: Tôi có yêu Chúa không? Nhưng còn là: Tình yêu Chúa đã làm thay đổi cách tôi nhìn và đối xử với con người chưa? Nơi kiểm chứng tình yêu Thiên Chúa không chỉ là bàn thờ, mà còn là bàn ăn gia đình, nơi làm việc và những tương quan hằng ngày.

3. Học yêu cho đến cùng

“Ngươi phải yêu mến Đức Chúa… hết lòng, hết linh hồn và hết trí khôn” (Mt 22,37). Ai cũng muốn yêu và muốn được yêu, nhưng mấy ai đã thực sự tập yêu và biết yêu? Yêu không phải là điều tự nhiên đã hoàn tất nơi chúng ta, nhưng là một hành trình dài của dấn thân và không ngừng vượt thắng chính mình.

Đức Giêsu dùng đến ba chữ “hết”: hết lòng, hết linh hồn, hết trí khôn. Thiên Chúa không muốn chiếm lấy trái tim con người, nhưng tình yêu đích thực tự bản chất không thể chỉ trao một nửa. Bởi yêu là ra khỏi cái tôi đóng kín để có khả năng trao ban chính mình.

Chúng ta thường dễ yêu khi người khác dễ thương, dễ cho đi khi được biết ơn, dễ tha thứ khi vết thương chưa quá sâu. Nhưng chính khi gặp một người khó yêu, ta mới biết tình yêu của mình đi được bao xa.

Đức Giêsu đã đi đến tận cùng. Thánh Gioan viết: “Người đã yêu thương những kẻ thuộc về mình… và Người yêu thương họ đến cùng” (Ga 13,1). Người vẫn cúi xuống rửa chân cho những con người sắp bỏ chạy, chối Thầy và phản bội Người. Đó chính là con đường mà mỗi Kitô hữu được mời gọi bước tới. Tình yêu vì thế luôn vẫy gọi ở phía trước. Ta chẳng bao giờ có thể nói mình đã yêu đủ, bởi càng yêu, trái tim càng được mở rộng; càng trao ban, con người càng tìm lại được chính mình.

Kết

Người ta kể rằng trong trang nhật ký cuối cùng của một vị tu sĩ già có những dòng này: “Tôi đi tìm linh hồn tôi, nhưng tôi không thấy. Tôi đi tìm Thiên Chúa, nhưng Thiên Chúa vượt khỏi tầm tay tôi. Tôi đi tìm người anh em tôi, tôi đã gặp Chúa và linh hồn tôi.”

Ta không thể gặp và yêu mến Thiên Chúa một cách mơ hồ. Ta yêu tha nhân trong Chúa và yêu Chúa nơi tha nhân. Tình yêu mến Chúa đích thực luôn đưa ta đến với cuộc sống của anh em; và tình yêu anh em chân thực lại đưa ta trở về bên Chúa, để kín múc nơi Người nguồn sinh lực hầu tiếp tục hiến trao. Quả thật, tình yêu đích thực biến tha nhân thành “một nửa của hồn tôi”. Tình yêu ấy làm cho chúng ta nên giống Đức Kitô, Đấng đã yêu thương cho đến cùng.

Cầu nguyện

Lạy Thiên Chúa là Cha!
Cha đã yêu con trước từ muôn thuở,
đến bây giờ muôn kiếp chẳng hề vơi,
dù can qua hay vật đổi sao dời,
tình Cha vẫn rạng ngời cao sáng mãi,
cho con luôn hy vọng ở ngày mai.

Ngày hôm nay Cha gọi con vào đời,
không phải để làm được những điều chi,
mà là để con sống một cuộc tình,
là cuộc tình của chính Chúa Giê-su,
vì yêu thương nhân loại đã hiến mình.

Ai cũng thích yêu và muốn được yêu,
bởi vì là hạnh phúc của đời người,
con chưa thể nói được mình biết yêu,
nếu như con đã chưa từng được yêu.

Nhưng nếu như đời con muốn được yêu,
con cần phải trở nên thật đáng yêu,
để được yêu và biết yêu hơn nữa,
chứ không thể lần lữa hay chần chừ. 

Xin dạy con mở rộng trái tim mình,
yêu cuộc đời yêu vạn vật khắp nơi,
yêu tha nhân như Chúa đã gọi mời,
yêu cao vời như Chúa đã yêu con.

Con chẳng thể làm được việc lớn lao,
như bao người có tài cao đức trọng,
cũng chẳng dám mơ cao hay ước rộng,
chỉ biết làm điều nho nhỏ Chúa mong.

Đó chính là tha thiết sống tình yêu,
mong đời con dâng hiến Chúa thật nhiều,
là điều mà đời con đang còn thiếu,
để mai ngày đạt tới phúc thiên triều. Amen.

Lm. Thái Nguyên