Khôn ngoan đích thực (Lc 12,13-21)

KHÔN NGOAN ĐÍCH THỰC
Chúa Nhật 18 Thường niên, năm C: Lc 12,13-21

Suy niệm

Nhà thơ Nguyễn Gia Thiều từng thốt lên như một lời ai oán:
“Mồi phú quý dử làng xa mã.
Bả vinh hoa lừa gã công khanh” (Cung oán ngâm khúc).

Phú quý là “mồi nhử”; vinh hoa là “bả độc” nhưng lại có sức mê hoặc khiến con người không còn tỉnh táo, không còn làm chủ được bản thân nên bị sa vào cạm bẫy, đánh mất chính mình mà không hay biết.  

Trong bài đọc thứ nhất, sách Giảng viên cho biết tiền bạc của cải chỉ là phù vân: “Phù vân, quả là phù vân. Tất cả chỉ là phù vân.” (Gv 1, 2). Nếu chỉ lo ôm đồm tiền bạc của cải, đời ta sẽ biến thành hư không. 

Trong bài đọc thứ hai, thánh Phaolô thì kêu gọi chúng ta: “Anh em hãy hướng lòng trí về những gì thuộc thượng giới, chứ đừng chú tâm vào những gì thuộc hạ giới.” (Cl 3,1-5).

Còn bài Tin Mừng cho thấy sự dại dột của việc ham mê tiền bạc của cải. Dụ ngôn mô tả người phú hộ hả hê với những của cải chất đầy các kho. Ông tưởng mình đã toan tính khôn ngoan để đời mình sẽ được hoàn toàn vui sướng, nhưng Chúa cho thấy nguy cơ: “Ðồ ngốc! Nội đêm nay, người ta sẽ đòi lại mạng ngươi, thì những gì ngươi sắm sẵn đó sẽ về tay ai?”. Phải chăng Chúa muốn chúng ta nghèo khổ? Chắc chắn là không, vì của cải vật chất trên đời là do Chúa ban cho chúng ta hưởng dùng (x. Tv 71). Vấn đề không phải giàu hay nghèo, mà “phải giữ mình khỏi mọi thứ tham lam, vì không phải hễ ai được dư giả, thì mạng sống người ấy nhờ của cải mà được bảo đảm đâu”.

Sở dĩ có những gia đình quá nghèo là vì làm một ăn hai, tiêu xài phung phí; nghèo vì lười biếng không chuyên chăm cần cù; nghèo vì bài bạc, nhậu nhẹt ăn chơi quá đáng; nghèo vì không biết dành dụm, tiết kiệm.

Lý do thứ hai có nhiều người nghèo vì tình trạng xã hội bất công, vì cường hào ác bá, vì bị giới người giàu bóc lột sức lao động. Cũng vậy, người tạo được công ăn việc làm cho người khác là người phúc đức, nhưng mướn với giá rẻ mạt thì lại là người thất đức.

Lý do thứ ba là thiếu sự chia sẻ cho nhau. Nếu ai cũng rộng lòng chia sẻ thì chẳng có ai nghèo. Chúa cho có những người giàu hơn là để họ biết chia sẻ nhiều hơn. Rất buồn là nhiều Kitô hữu đã không sống được điều Chúa mong. Đức Thánh Cha Phanxicô nói rằng: “Khi chúng ta tránh né, từ chối chia sẻ, ngừng ban tặng, và khóa kín bản thân mình trong cuộc sống tiện nghi… thì chẳng khác nào là một cuộc tự sát dần dần”. (GE 272). Người giàu có nhất là người đã chia sẻ nhiều nhất. Đó mới là sự khôn ngoan đích thực. Đó chính là người giàu có mãi mãi trong nước Thiên Chúa. Tiền của là điều tốt lành Chúa ban cho, nhưng vì không biết sử dụng tiền của đúng ý Chúa nên nó biến thành tai họa.

Sự giàu có đã làm ông phú hộ rơi vào 4 điều sai lầm trầm trọng sau đây: (1) Tính tham lam. (2) Trông cậy vào tiền của. (3) Không chia sẻ cho người thiếu thốn. (4) Chỉ lo hưởng khoái lạc cho riêng mình. Những lý do đó có thể khiến kẻ giàu mất phần rỗi. Cũng chính vì thế mà Đức Giêsu kết luận: “Kẻ nào thu tích của cải cho mình mà không làm giàu trước mặt Thiên Chúa, thì số phận cũng như thế đó”.

Trong kinh Lạy Cha, chúng ta xin cho hằng ngày dùng đủ. Biết đủ là đủ, đợi đủ biết bao giờ mới đủ. Với nhận thức như thế, nên chúng ta biết sắp xếp thời giờ “làm giàu trước mặt Thiên Chúa”: là sống yêu thương bác ái, biết vươn lên khỏi những ti tiện tầm thường, đồng thời dấn thân phục vụ và chăm lo cho những người nghèo khổ, yếu đau, hoạn nạn, đưa anh chị em sa lạc về với đoàn dân thánh Chúa…

Nếu Chúa cho chúng ta giàu có thì hãy đổ dồn tiền bạc vào những công cuộc từ thiện xã hội, lo mưu ích cho đời sống con người. Đức Thánh Cha Phanxicô nói như sau: “Nếu tôi có thể giúp ít nhất là một người có đời sống tốt hơn, thì với việc đó thôi cũng đã đủ để làm thành lễ vật đời tôi rồi.” (GE 274). Lễ vật quí báu nhất dâng cho Chúa không phải là phẩm vật bên ngoài, mà là đời mình khi sống với tất cả lòng nhân. “Ta muốn lòng nhân chứ đâu cần lễ tế” (Mt 12, 7).

Xin cho chúng ta biết sử dụng mọi của cải đời này như phương tiện để làm nên gia sản đời sau — nơi “mối mọt không làm hư, kẻ trộm không đục vách lấy đi” (x. Mt 6,20); nơi mà chúng ta ngụp lặn trong tình yêu và sự sống sung mãn của Thiên Chúa.

Cầu nguyện

Lạy Chúa Giêsu!
Chúa cảnh giác nghiêm khắc về tiền của,
vì thấy nó là chính mối nguy cơ,
trở thành thần tượng người ta tôn thờ,
nên thiên hạ nói tiền là tiên là phật,
nhưng sự thật cho thấy lắm ê chề.

Tiền của dễ biến con người ra ti tiện,
thành keo kiệt và sinh lòng phản trắc,
bị mê hoặc nên lối sống nhập nhằng,
vì lợi lộc nên không còn ngay thẳng,
nguy hiểm hơn nữa là người Kitô hữu,
khi thành kẻ hai lòng thờ hai chủ.

Tiền tài và vật chất như ma lực,
làm điên đảo và tán tận lương tâm,
khiến người ta phải sống trong mê lầm,
nên Chúa gọi là tiền của bất chính,
Xin cho con tránh mọi thứ tham lam,
vì giá trị thực sự của đời con,
không phải là tiền bạc hay của cải,
mà là một tấm lòng đầy nhân ái,
biết cho đi và chia sẻ không ngừng,
Xin cho con mở rộng lòng quảng đại,
phụng sự Chúa và phục vụ tha nhân,
dám dấn thân để làm đẹp nhân trần,
để gia sản của đời con mãi mãi,
là chính Chúa hạnh phúc chẳng tàn phai. Amen.

Lm. Thái Nguyên