Tha thứ (Mt 18,21-35)

THA THỨ
Chúa Nhật XXIV Thường Niên năm A – Mt 18,21-35

Suy niệm

Có những chuyện đã qua từ lâu nhưng vẫn âm ỉ trong lòng. Một lời xúc phạm, một lần bị phản bội, một sự bất công… có thể chỉ xảy ra trong vài phút, nhưng nỗi đau lại có thể kéo dài nhiều năm. Bởi thế, tha thứ vẫn là một trong những điều khó nhất của đời sống Kitô hữu. Khó không phải vì chúng ta không biết Chúa dạy phải tha, nhưng vì có những lúc trái tim tự hỏi: Tha đến bao giờ? Và nếu người kia cứ tiếp tục làm tôi tổn thương thì sao? Đó cũng chính là câu hỏi Phêrô đem đến với Đức Giêsu trong Tin Mừng hôm nay.

1. Tha thứ không thể tính toán

“Thưa Thầy, nếu anh em con cứ xúc phạm đến con, thì con phải tha đến mấy lần? Có phải bảy lần không?” (Mt 18,21). Bảy lần đã là nhiều, hơn nữa số bảy trong Kinh Thánh còn diễn tả sự trọn vẹn. Câu hỏi của Phêrô cũng thường là câu hỏi của chúng ta. Tha một lần thì được, hai lần còn cố gắng, nhưng cứ xúc phạm mãi thì phải có giới hạn chứ! Phêrô muốn biết giới hạn ấy ở đâu. Đức Giêsu trả lời bằng một con số khiến mọi phép tính trở nên vô nghĩa: “bảy mươi lần bảy” (Mt 18,22).

Tình yêu mà cứ phải đếm xem mình đã nhịn bao nhiêu lần, đã chịu đựng bao nhiêu lần, đã tha bao nhiêu lần, thì trái tim vẫn chưa thật sự tự do.

Tha thứ Kitô giáo không phải là dung túng cho điều xấu, cũng không có nghĩa là để người khác tiếp tục làm tổn thương mình. Nhưng tha thứ có nghĩa là không để sự dữ của người khác biến thành sự dữ trong chính lòng mình. Người khác có thể làm tôi đau, nhưng tôi không để nỗi đau ấy biến tôi thành một con người cay độc.

2. Chỉ người biết mình đã được tha mới có thể tha

Để giải thích, Đức Giêsu kể chuyện người đầy tớ mắc nợ vua mười ngàn nén vàng – một món nợ khổng lồ, gần như không thể nào trả nổi. Anh van xin và nhà vua đã tha tất cả. Thế nhưng vừa bước ra ngoài, anh gặp một người bạn chỉ nợ mình một trăm quan tiền. Anh liền túm lấy, bóp cổ và đòi cho bằng được.

Khi biết chuyện, nhà vua cho đòi anh đến và phán: “Tên đầy tớ độc ác kia, ta đã tha hết số nợ ấy cho ngươi, vì ngươi đã van xin ta, thì đến lượt ngươi, ngươi không phải thương xót đồng bạn, như chính ta đã thương xót ngươi sao ?” (Mt 18,32-33) Bi kịch của người đầy tớ không phải chỉ là anh không biết tha, nhưng là lòng thương xót anh đã nhận được không đi qua được trái tim anh để đến với người khác. Đó chính là điểm sâu nhất của dụ ngôn. Đức Giêsu mời chúng ta nhìn lại chính mình: trước khi nhìn món nợ của anh em đối với tôi, hãy nhìn món nợ của tôi đối với Thiên Chúa.

Bài đọc I hôm nay nhắn nhủ ta: “Hãy bỏ qua điều sai trái cho kẻ khác, thì khi bạn cầu khẩn, tội lỗi bạn sẽ được tha.” (Hc 28,2). Thánh Phaolô cũng nói: “Chúa đã tha thứ cho anh em, thì anh em cũng vậy, anh em phải tha thứ cho nhau” (Cl 3,13).

Tôi tha không phải vì người kia hoàn toàn xứng đáng được tha, nhưng vì chính tôi đã sống nhờ lòng thương xót của Thiên Chúa. Mỗi ngày chúng ta vẫn đọc: “Xin tha nợ chúng con như chúng con cũng tha kẻ có nợ chúng con.” Có lẽ nhiều lần môi miệng đọc rất dễ, nhưng trái tim lại đang giữ một danh sách những người mình chưa muốn tha.

3. Tha thứ là giải thoát chính mình

“Ấy vậy, Cha của Thầy ở trên trời cũng sẽ đối xử với anh em như thế, nếu mỗi người trong anh em không hết lòng tha thứ cho anh em mình.” (Mt 18,35) Có những tổn thương quá sâu khiến chúng ta không thể tha ngay trong một ngày. Đức Giêsu không đòi ta giả vờ như mình không đau. Một vết thương cần thời gian để lành. Tha thứ cũng có thể là một hành trình: hôm nay tôi mới chỉ có thể ngừng oán hận; ngày mai có thể cầu nguyện cho người ấy; rồi một ngày nào đó có thể nhìn họ mà lòng mình không còn cay đắng. Điều quan trọng là đừng đóng cửa trái tim.

Nelson Mandela đã trải qua 27 năm trong nhà tù của chế độ Apartheid ở Nam Phi. Khi được trả tự do, ông có đủ lý do để căm hận những người đã cướp mất của mình gần ba thập niên cuộc đời. Người ta thuật lại rằng khi bước ra khỏi nhà tù, ông đã nghĩ: “Nếu tôi không bỏ lại phía sau sự cay đắng và lòng thù hận, thì tôi vẫn còn ở trong tù.”

Mandela hiểu rằng có thể bước ra khỏi nhà tù bằng đôi chân mà trái tim vẫn còn ở lại. Có những nhà tù không có song sắt, nhưng vẫn giam giữ một con người suốt cả cuộc đời. Tha thứ không làm cho quá khứ biến mất, nhưng làm cho quá khứ không còn quyền thống trị hiện tại. Khi cứ ôm hận, ta tưởng mình đang trừng phạt người khác, nhưng nhiều khi người bị giam cầm lại chính là mình. Tha thứ vì thế không chỉ giải thoát người có lỗi; trước hết, nó tháo chiếc xiềng đang buộc trái tim người bị tổn thương.

Kết

Mỗi Thánh lễ, chúng ta lại đứng trước Đức Kitô chịu đóng đinh. Người đã bị phản bội, vu khống, đánh đập và giết chết, nhưng từ trên thập giá vẫn cầu nguyện: “Lạy Cha, xin tha cho họ, vì họ không biết việc họ làm” (Lc 23,34). Chúng ta đã được tha một món nợ không thể trả. Đừng vì một món nợ nhỏ hơn mà giam giữ một người anh em trong lòng mình. Tha thứ không thay đổi được điều đã xảy ra, nhưng có thể giải thoát trái tim ta khỏi những gì đã xảy ra.

Cầu nguyện

Lạy Chúa Giêsu!
Đời con luôn lãnh nhận ơn tha thứ,
thế nhưng có mấy khi con thứ tha,
con xin Chúa mở rộng lượng hải hà,
nhưng xem ra lòng con không muốn mở,
sao con lại cứ nỡ trói buộc người?

Khi lòng bao dung bị bỏ quên,
tôn giáo sẽ lầm lạc, chân lý sẽ thất lạc,
đạo hạnh sẽ sai lạc, con người ra lệch lạc,
giáo thuyết chỉ còn là mớ bòng bong,
và đức tin cũng chỉ là ảo vọng.

Mỗi khi con tha thứ cho người khác,
tâm nhẹ nhàng và thanh thản biết bao.
cớ sao con lại phải luôn chấp nhất,
hại tinh thần và đánh mất niềm vui.

Nước thiên đàng hay hoả ngục trần gian,
chẳng đâu xa mà ở chính tâm con,
khi tha thứ hay không muốn thứ tha;
là đã theo đường chánh hay đường tà.

Tha thứ con có thể chịu họa tai,
giống như Chúa bị coi là khờ dại,
nhưng rồi chính tình thương sẽ chiến thắng,
quả tim đá tan chảy trước thứ tha.

Xin cho con luôn sẵn sàng tha thứ,
tha thứ hoài tha thứ mãi không thôi,
giống như hoa cứ tươi nở mỗi ngày
hương ân tình lại thơm ngát tỏa bay.

Xin cho đời con là lời tha thứ,
lời bao dung như Chúa rất nhân từ,
làm đẹp sáng tình yêu trên thập tự,
để hướng tới thiên đàng mãi an cư. Amen.

Lm. Thái Nguyên