BÀI TRÂM CỦA NGƯỜI LÀM QUAN

BÀI TRÂM CỦA NGƯỜI LÀM QUAN

Người gây phúc thì thanh đạm mà lâu dài, kẻ cầu phúc thì nồng nàn mà ngắn ngủi. Sĩ đại phu nên vì đời mình mà tiếc danh, không nên vì đời mình mà mua danh.

Có học thức, chuộng khí tiết, lấy, cho phải cẩn thận, uy nghi phải trang trọng, ấy thế là tiếc danh.

Tưng bốc lẫn nhau, a rua những kẻ quyền quý, làm ra kiểu cách khác thường, lờ mờ hai mặt, ấy thế là mua danh.

Người tiếc danh thì yên lặng mà hay, kẻ mua danh thì rực rỡ mà dở.

Sĩ, đại phu nên vì con cháu gây phúc, không nên vì con cháu cầu phúc.

Nghiêm giữ phép nhà, chuộng sự tiết kiệm, chất phác, dạy cho chúng biết chữ, cho chúng có nghề, chứa nhiều ấm đức, ấy thế là gây phúc.

Mua nhiều cửa nhà, ruộng đất, giao kết với những người quyền thế, tranh lợi nhỏ mọn với dân, mua công danh cho con cháu, ấy thế là cầu phúc.

Sĩ, đại phu nên vì một nhà dùng của, không nên vì một nhà hại của.

Giúp cho họ hàng, làng nước, tiêu rộng rãi về việc học, cứu kẻ khốn cùng, chăm giúp việc nghĩa, ấy thế là dùng của.

Ăn mặc hoang, xướng hát nhiều, yến hội luôn, tụ tập lắm đồ châu báu, ấy thế là hại của.

Người biết dùng của tuy thiệt mà vẫn có thừa, kẻ không biết dùng của tuy thừa mà vẫn thiếu.

Sĩ, đại phu nên vì thiên hạ nuôi thân, không nên vì thiên hạ tiếc thân.

Bớt thị dục, giảm lo nhiều, ít phẫn nộ, tiết ẩm thực, ấy thế là nuôi thân.

So kè lợi hại, xa tránh khó nhọc, tham quyền cố vị, chăm chăm việc vợ con, nhà cửa, ấy thế là tiếc thân.

Người nuôi thân thì im lặng mà to, kẻ tiếc thân thì thoả thuê mà nhỏ.

TRƯƠNG ĐỘNG

GIẢI NGHĨA

- Trâm: nhời nói hay thể văn dùng để khyên răn người ta.

- Sĩ, đại phu: người có chức tước làm quan.

- Phép nhà: phép độ, quy tắc trong một nhà nào, kẻ trên người dưới đều phải tuân theo.

- Tiết kiệm: vừa phải tằn tiện.

- Chất phác: thật thà mộc mạc.

- Âm đức: công việc phúc đức làm mà không để ai biết.

- Khí tiết: chí khí, tiết tháo, phẩm cách một người không chịu tha, có chí tự lập mà không sợ chết.

- Trang trọng: nghiêm trang, trọng hậu.

- Tụ tập: góp nhặt vơ vét.

- Thị dục: những điều ham muốn thoả thích.

- Phẫn nộ: bực tức giận dữ.

NHỜI BÀN

Bốn đoạn bài này dạy một người làm quan muốn vì thân mình, vì con mình, vì nhà mình, vì thiên hạ, nên làm như thế nào là phải. Mỗi đoạn cân nhắc tách bạch lợi hại, rồi lại bày tỏ tinh tường sự kết quả của cả đôi đường hay dở thực là xác đáng lắm. Ta tưởng bài trâm này chẳng những riêng cho một người làm quan, mà ai nấy đã có chút công danh của cải muốn cho được yên vui sung sướng cũng nên ngâm đọc, hay làm bộ tứ binh quý báu treo luôn bên mình mà soi ngắm hàng ngày vậy.

Cổ Học Tinh Hoa - Nguyễn Văn Ngọc và Trần Lê Nhân biên soạn
theo bản in của Vĩnh Hưng Long Thư Quán xuất bản năm 1928

NHỜI BÌNH

Một kẻ làm quan, cả họ được nhờ.
Cả họ làm quan, cả nước được nhờ.
Cả nước làm quan, cả thế giới được nhờ!!!?


 

1 người làm từ thiện, quyên góp được 100 tỷ
1 làng làm từ thiện, quyên góp được bao nhiêu???

Từ chuyến đi thực tế vùng lũ tại Hà Tĩnh, Quảng Bình, Phó Thủ tướng cho biết, nhiều đoàn cứu trợ mới chỉ vào khu vực thuận lợi về giao thông, còn nhiều chỗ khó khăn, hàng cứu trợ chưa đến được với người dân. Vì vậy, ông yêu cầu Bộ NN&PTNT tiếp tục cử đoàn vào các tỉnh miền Trung nắm sát nhu cầu cần hỗ trợ của bà con. “Ngoài lương thực cần chú ý hỗ trợ các loại thực phẩm, rau xanh, kể cả chất đốt để nấu nướng… đảm bảo đủ dinh dưỡng, sức khỏe cho người dân”, Phó Thủ tướng lưu ý.



Phó Thủ tướng Trịnh Đình Dũng yêu cầu hỗ trợ khẩn cấp các tỉnh vùng lũ 5 tấn xúc xích mỗi tỉnh, cùng với mỳ tôm, lương khô… và phải hỗ trợ đến tay người dân. “Hàng cứu trợ phải tập trung, đến chính quyền địa phương, cùng với Mặt trận Tổ quốc, các đoàn thể… vì họ nắm rõ nhất tình hình tại chỗ để giao tận tay người dân.



Cứu trợ không làm hình thức, bởi những nơi khó khăn, còn chia cắt, hàng cứu trợ lại không đến được bà con”, Phó Thủ tướng nói. “Có trường hợp rất thương tâm khi mẹ đi nhận tiền cứu trợ, nhưng con ở nhà 8 tuổi rơi xuống nước”, Phó Thủ tướng nhắc và yêu cầu các đơn vị liên quan sử dụng trực thăng để đi kiểm tra, đẩy nhanh tốc độ cứu trợ, vì nhiều khu vực đường bộ, thủy khó tiếp cận được.

https://cafef.vn/dan-dang-can-gi-khan-cap-2020102207565899.chn

(xin gửi thêm Nhời Bình qua email: binhbalme@gmail.com)