MỘT CÁCH LO XA CHO CON CHÁU
- Thứ hai - 14/09/2020 07:19
- In ra
- Đóng cửa sổ này
MỘT CÁCH LO XA CHO CON CHÁU
Sơ Quảng, đời nhà Hán, làm quan trí sĩ về, được vua ban cho rất nhiều vàng, lụa.
Con cháu cụ thấy thế, bèn cậy những người già cả trong họ đến nói với cụ lập nhiều cơ nghiệp và mua cho nhiều ruộng đất.
Một hôm, nhân lúc thư nhàn, những người già cả đem câu chuyện làm giàu cho con cháu thưa lại để cụ nghe, thì cụ nói rằng:
"Ta tuy già lẫn, há lại không lo nghĩ đến con cháu hay sao. Hiện ta cũng đã có ít ruộng nương, cửa nhà cũng của tiền nhân để lại, con cháu ta mà chăm chỉ vào đấy thì cũng đã đủ ăn, đủ mặc bằng người được rồi. Nếu bây giờ ta lại làm giàu thêm cho chúng nó để cho thừa thãi dồi dào, thì là ta chỉ làm cho chúng nó lười biếng thêm ra thôi.
Người giỏi mà nhiều của, thì mất cái trí hay; người ngu mà nhiều của thì càng thêm tội lỗi. Vả chăng của cải mà chứa nhiều thì chỉ tổ làm cho thiên hạ oán. Ta đã không có gì giáo hóa được con cháu ta thì ta cũng không muốn làm cho chúng nó nhiều tội lỗi và để cho thiên hạ ai oán chúng nó nữa.
Những của cải ta đang có đây là ơn của Vua hậu đãi kẻ bầy tôi già lão, ta chỉ muốn cùng cả anh em, bà con, họ hàng, làng nước cùng hưởng chung cái ơn ấy để hết tuổi giời, chẳng cũng là phải ư?"
Người trong họ nghe nói thế, ai nấy đều lấy làm cảm phục.
HÁN THƯ SƠ QUẢNG TRUYỆN
GIẢI NGHĨA
- Trí sĩ: thôi làm quan về nhà nghỉ.
- Cơ nghiệp: của cải, nhà, ruộng và công việc làm ăn.
- Thư nhàn: không có việc bận, được rỗi thời giờ.
- Tiền nhân: ông cha trước ta.
- Giáo hóa: dạy dỗ cảm hóa.
- Hậu đãi: xử một cách hậu hĩ.
- Cảm phục: cảm động, và thật chịu là phải.
NHỜI BÀN
Con cháu mà ngày sau nó được bằng mình, hay hơn minh, thì mình không cần phải làm giàu cho nó. Nhược bằng nó kém mình, mà mình lại đem thân trâu ngựa làm giàu cho nó, thi chẳng những khổ cái thân mình và không được việc gì cho nó, mà lại còn khiến cho nó phạm vào bao nhiêu tội lỗi nữa. Như Sơ Quảng đây không phải là không biết lo cho con cháu, nhưng cái lo của cụ là chỉ lo cho chúng đủ ăn, đủ mặc, giáo hóa cho nên người biết làm ăn, biết nghĩ mà thôi. Tuy cụ không để nhiều của cho con cháu, tránh được một cái mối oán của thiên hạ, mà cụ lại còn đem cái của thừa ra để cùng hưởng với cả mọi người trong họ, thì tức là cụ để cái đức là của vô giá lại cho con cháu đó. Lo cho con cháu như thế, chẳng là một cách biết lo xa và lo sâu ru?
Cổ Học Tinh Hoa - Nguyễn Văn Ngọc và Trần Lê Nhân biên soạn
theo bản in của Vĩnh Hưng Long Thư Quán xuất bản năm 1928
NHỜI BÌNH 1
- Tỷ phú Bill Gates:
“Để lại tài sản cho con cái là không tốt, vì chúng sẽ không có động lực để làm việc chăm chỉ!” [1]
Đầu tháng 1/2020, trên trang cá nhân, Bill Gates đăng bài chia sẻ những suy nghĩ về tiền bạc. Trong đó, ông tự nhận sự giàu có của mình “thể hiện sự bất công của nền kinh tế”.
“Rất ít người nhận được mức lương tốt. Tôi được thưởng một cách không tương xứng với những gì mình đã làm, trong khi những người khác phải vật lộn”, nhà sáng lập Microsoft viết.
Theo Gates, để cải thiện sự bất công trên, chính phủ nên tăng thuế đối với người giàu, cụ thể là thuế trên thặng dư vốn và thuế bất động sản. Đặc biệt, những bố mẹ giàu có không nên để hết tài sản cho con cái thừa kế.
“Việc để lại toàn bộ gia sản trị giá hơn 108 tỷ USD của mình sẽ khiến các con mất động lực làm việc và đóng góp cho xã hội... Không phải cho trẻ một khối tài sản khổng lồ là tốt cho chúng. Việc đó làm méo mó những gì trẻ có khả năng làm được để tạo dựng con đường riêng của mình”, Gates nhận định.
Quan điểm trên được Bill Gates và vợ, bà Melinda áp dụng vào đời sống. Bill Gates từng tiết lộ ông có kế hoạch sẽ để lại cho mỗi người con số tài sản “chỉ” 10 triệu USD để có thể tự khởi nghiệp cũng như đảm bảo cuộc sống. Phần lớn khối tài sản khổng lồ còn lại của Gates sẽ được dùng làm từ thiện thông qua quỹ từ thiện Bill and Melinda Gates mà Bill Gates và vợ đang điều hành.
“Chúng tôi muốn các con được tự do làm điều mình thích nhưng không lười biếng”, Gates giải thích. Ông tiết lộ thêm cả ba con đều vui vẻ đồng ý với quyết định của bố mẹ.
Theo nhà sáng lập Microsoft, thay vì nhận được những khoản tiền lớn nhiều tỷ USD được thừa kế từ khối tài sản của mình, các con của Bill Gates sẽ nhận được một nền giáo dục tốt để có thể tự khởi động sự nghiệp của riêng mình.
“Những đứa con của tôi sẽ được tận hưởng một nền giáo dục tuyệt vời và một khoản tài chính để đảm bảo chúng không bao giờ nghèo đi, tuy nhiên chúng phải ra ngoài để tự xây dựng sự nghiệp của mình”.
Ngoài ra, Bill Gates còn không ngừng phụng sự xã hội với những dự án từ thiện. Ông bày tỏ: “Tiền bạc đi cùng nghĩa vụ đền đáp xã hội. Năm 2020, vợ chồng tôi sẽ tiếp tục sống theo nghĩa vụ này: thông qua thuế, các quỹ từ thiện và những việc làm cá nhân”, Gates cam kết.
Cùng tỷ phú Warren Buffett, Gates sáng lập tổ chức The Giving Pledge với mục đích kêu gọi các tỷ phú quyên góp ít nhất một nửa tài sản làm từ thiện.
NHỜI BÌNH 2
- Tiền để làm gì?
Ngày 20/2, trong phiên tòa xét xử ly hôn, ông Đặng Lê Nguyên Vũ (Chủ tịch HĐQT kiêm Tổng giám đốc Tập đoàn cà phê Trung Nguyên) và bà Lê Hoàng Diệp Thảo (Chủ tịch HĐQT kiêm Tổng giám đốc Công ty cà phê hòa tan Trung Nguyên) không ngừng tranh cãi gay gắt về vấn đề tài sản và trách nhiệm. Quá bực bội và thất vọng, ông chủ Trung Nguyên đã lớn tiếng thốt lên với vợ: “Tiền để làm gì? Tiền nhiều để làm gì mà để ngày hôm nay ngồi như thế này?”.
NHỜI BÌNH 3
- “Tiền tài như phấn thổ
Nhân nghĩa tựa thiên kim”.
Sống ở đời, tiền tài chỉ như bụi đất, phủi một cái là bay đi hết, còn nhân nghĩa mới là thứ đáng giá ngàn vàng cần phải vun đắp, giữ gìn. Đó là phương châm sống và để răn dạy cháu con.
(xin gửi Nhời Bình qua email: binhbalme@gmail.com)