Trời mở ra (Mt 3,13-17)

Chúa Nhật Chúa Giêsu chịu Phép Rửa – Năm A
TRỜI MỞ RA - Mt 3,13-17

Suy niệm

Nếu khởi đầu mầu nhiệm Nhập Thể, Con Thiên Chúa đã chấp nhận mang lấy một thân xác mỏng giòn của phận người, thì khởi đầu sứ vụ công khai, Ngài còn đi xa hơn nữa: là chấp nhận đứng vào hàng ngũ của tội nhân. Trong khi con người thường chọn cách “ra mắt” bằng quyền lực, hình ảnh và uy tín, thì Đức Giêsu lại bắt đầu con đường cứu độ bằng một cử chỉ lạ lùng: xin Gioan làm phép rửa sám hối. Ngay từ đầu, Ngài cho thấy Thiên Chúa không cứu độ con người từ bên ngoài, nhưng từ bên trong thân phận của họ.

1. Con đường tự hủy – kenosis

Động từ “tự hủy” mà Hội Thánh thường dùng để nói về mầu nhiệm nhập thể xuất phát từ thư Philípphê: kenōsis, nghĩa là trút bỏ, làm rỗng, không giữ lại cho mình. “Đức Giêsu Kitô vốn dĩ là Thiên Chúa, mà không nghĩ phải nhất quyết duy trì địa vị ngang hàng với Thiên Chúa, nhưng đã hoàn toàn trút bỏ vinh quang, mặc lấy thân nô lệ” (Pl 2,6-7).

Việc Đức Giêsu bước xuống dòng Giođan không phải là một cử chỉ hình thức bên ngoài, mà là một hành vi liên đới thật sự. Ngài không có tội, nhưng Ngài đứng vào vị trí của những người cần sám hối. Ngài không giả vờ khiêm nhường, nhưng thực sự mang lấy gánh nặng tội lỗi của nhân loại ngay từ khởi đầu sứ vụ.

Trước mặt Gioan, Đức Giêsu không khẳng định quyền bính, nhưng vâng phục. “Cứ làm đi, vì như thế chúng ta mới làm trọn đức công chính” (c. 15). “Công chính” mà Đức Giêsu nói đến không phải là sự hoàn hảo luân lý, nhưng là sự trung thành trọn vẹn với ý định cứu độ của Thiên Chúa. Như Thánh Vịnh đã diễn tả: “Này con xin đến để thực thi ý Ngài” (Tv 40,8). Chính trong khoảnh khắc Đức Giêsu hạ mình sâu nhất, Thiên Chúa Cha bắt đầu tỏ lộ vinh quang đích thực của Ngài.

2. Trời mở ra – khi Thiên Chúa lên tiếng

Thánh Matthêu viết: “Vừa khi Đức Giêsu lên khỏi nước, thì kìa, các tầng trời mở ra” (c. 16). Trong nguyên ngữ Hy Lạp, ouranoi được dùng ở số nhiều, gợi lại hình ảnh bầu trời như bị khép kín suốt dòng lịch sử tội lỗi của con người. Giờ đây, bầu trời ấy được xé toang.

Đây không chỉ là một hiện tượng thị giác, nhưng là một biến cố thần học: Thiên Chúa lên tiếng. Thời đại cánh chung bắt đầu. Thần Khí, pneuma, ngự xuống trên Đức Giêsu như chim bồ câu, dấu chỉ của một công trình sáng tạo mới. Lời ngôn sứ Isaia được ứng nghiệm: “Thần Khí Đức Chúa ngự trên tôi, vì Đức Chúa đã xức dầu cho tôi” (Is 61,1).

Rồi tiếng Chúa Cha vang lên: “Đây là Con yêu dấu của Ta, Ta hài lòng về Người” (c. 17). Câu nói này kết hợp hai truyền thống Kinh Thánh: Thánh Vịnh 2,7 nói về vị vua được xức dầu, và Isaia 42,1 nói về Người Tôi Trung hiền lành, chịu đau khổ. Thánh Maximo thành Turin đã diễn tả thật sâu sắc: nếu trong đêm Giáng Sinh, Con Thiên Chúa được sinh ra làm người từ một trinh nữ, thì hôm nay, tại Giođan, Ngài được sinh ra từ mầu nhiệm Ba Ngôi.

3. Căn tính được mặc khải, sứ mạng được khai mở

Biến cố Giođan đánh dấu sự kết thúc của đời sống ẩn dật và mở ra con đường sứ vụ. Đức Giêsu hiểu rằng từ nay, Ngài không chỉ đứng cạnh tội nhân, mà còn đi vào cuộc đời họ, gánh lấy tội trần gian.

Phép rửa tại Giođan là hình ảnh báo trước phép rửa mà Đức Giêsu sẽ chịu nơi Thập giá. Việc Ngài được dìm xuống nước là dấu chỉ tiên báo việc Ngài sẽ bị dìm vào đau khổ và sự chết, để rồi từ đó, sự sống mới được khai sinh. Con đường cứu độ không đi qua việc né tránh đau khổ, nhưng đi xuyên qua đau khổ bằng tình yêu tự hiến.

4. Bí tích Rửa tội – căn tính không thể xóa

Trong thế giới hôm nay, con người thường xây dựng căn tính của mình bằng uy thế, tài năng, thành tích hay tài khoản mạng xã hội. Nhưng những căn tính ấy quá mong manh và tạm bợ. Còn căn tính mà Thiên Chúa trao ban trong bí tích Rửa tội thì vĩnh viễn, không một quyền lực nào có thể xóa được, vì chúng ta là con cái Thiên Chúa.

Thánh Phaolô nhắc nhở: “Khi chúng ta được dìm vào nước thanh tẩy để thuộc về Đức Kitô, là chúng ta được dìm vào trong cái chết của Người… để sống một đời sống mới” (Rm 6,3-4).

Tại sông Giođan, Đức Giêsu không chỉ mở cửa trời, mà còn mở một con đường. Con đường ấy đi qua khiêm hạ, vâng phục và hiến dâng. Chính nơi “dòng nước” của đời sống thường ngày – những hy sinh âm thầm, những chọn lựa ngay chính, những lần dám bước xuống khỏi cái tôi của mình – chúng ta được Thiên Chúa gọi là con yêu dấu của Người.

Cầu nguyện

Lạy Chúa Giêsu!
Phúc Âm ghi lại một biến cố lạ lùng,
một buổi sáng trên dòng sông Gio-đan,
giữa đám đông nghe Gio-an rao giảng,
ai ngờ Chúa cũng có mặt xếp hàng,
chờ đợi tới phiên mình chịu phép rửa.

Như dân chúng, Chúa tỏ lòng sám hối,
chẳng khác nào là những người tội lỗi,
Ngài hạ mình làm con không hiểu nổi,
cũng chỉ vì gánh tội thế nhân thôi.

Thế rồi dấu lạ là cửa trời rộng mở,
Thần Khí tựa chim câu xuống trên Ngài,
tiếng Chúa Cha tuyên phán con chí ái,
cuộc tỏ mình Ba Ngôi cho nhân loại.

Lạy Cha là Thiên Chúa Đấng khôn cùng,
Đấng có mặt trong mọi nơi mọi lúc,
cuộc đời con quả thật là diễm phúc,
được làm con cái Cha qua phép Rửa,
đón nhận nguồn sống quá thâm sâu,
là chính Chúa Ba Ngôi rất nhiệm mầu.

Xin cho con mãi được làm con yêu dấu,
như chính Chúa Giê-su là gương mẫu,
dám hy sinh chấp nhận mọi thương đau,
để làm cho cuộc sống được tươi mầu,
cho Danh Cha lan rộng khắp hoàn cầu,
cho Nước Cha muôn đời sau hiển trị.

Lạy Cha là Thiên Chúa rất từ bi,
cho chúng con từ đây chẳng ngại gì,
dám ra khỏi thành trì của bản thân,
biết cho đi những gì mình lãnh nhận. Amen.

Lm. Thái Nguyên