Có một điều rất lạ: trong những ngôi nhà xưa, bếp luôn ở vị trí quan trọng nhất. Không phải phòng khách. Không phải phòng ngủ. Mà là cái bếp.
Bếp nhỏ thôi, ám khói, đôi khi tối, nhưng lại là nơi ấm nhất. Ở đó có tiếng củi nổ lách tách, có mùi cơm mới, có bóng người ngồi chờ nhau. Bếp không chỉ nấu chín thức ăn. Bếp giữ cho gia đình ngồi lại với nhau.
Vì thế mà người Việt tin có Ông Táo. Không phải để sợ bị “báo cáo” chuyện tốt xấu. Nhưng để nhắc rằng: đời sống gia đình không vô hình. Mỗi lời nói, mỗi bữa cơm, mỗi lần bỏ bữa… đều để lại dấu vết nứt đau thương nào đó.
Có những gia đình không tan vỡ vì biến cố lớn.
Chỉ vì… lâu dần không còn ăn chung. Không còn ngồi xuống dùng bữa với nhau.
Không còn hỏi nhau một câu rất đơn giản: “Hôm nay con có về ăn cơm không?”
Bếp nguội trước khi lòng người xa. Lòng người xa trước khi mái nhà trống.
Trong ánh sáng đức tin, căn bếp còn mang một chiều kích sâu hơn. Bữa ăn gia đình phản chiếu Bàn Tiệc Thánh Thể. Nơi đó, Thiên Chúa quy tụ con cái lại quanh một bàn. Không ai ăn một mình. Không ai bị bỏ quên. Tình yêu được bẻ ra và trao đi.
Giữ lửa bếp vì thế không chỉ là giữ một thói quen.
Mà là giữ một nền tảng. Giữ nhịp sống chung.
Giữ sự hiện diện của nhau. Có khi giữ lửa không phải làm điều gì lớn lao.
Chỉ là: về sớm một bữa trong tuần,
tắt điện thoại khi ăn cơm 30 phút,
ngồi lại thêm 10 phút sau bữa ăn để lắng nghe.
Gia đình không lớn lên từ những dịp đặc biệt.
Gia đình lớn lên từ những bữa cơm bình thường.
Ông Táo mỗi năm “về trời” một lần. Nhưng cái bếp nói mỗi ngày.
Nó nói bằng hơi ấm. Và cũng nói bằng sự lạnh lẽo nếu không còn ai chờ.
Lạy Chúa,
xin cho gia đình chúng con biết giữ lửa.
Xin cho căn bếp luôn có tiếng cười nhiều hơn tiếng thở dài.
Và nếu có lúc lửa tàn, xin dạy chúng con kiên nhẫn nhóm lại từ những điều rất nhỏ.
Vì nơi nào còn lửa, nơi đó còn thương.
L.m Giuse Hoàng Kim Toan