CƯỜI NGƯỜI TA KHÓC

CƯỜI NGƯỜI TA KHÓC

Cảnh Công nước Tề đi chơi núi Ngưu Sơn, trèo lên mặt thanh, đứng ngắm trông rồi tràn nước mắt vừa khóc, vừa nói:

- Đẹp quá chừng là nước ta! Thật là sầm uất, thịnh vượng! Thế mà nỡ nào một tuổi một già, bỏ nước này mà chết đi. Giả sử xưa nay, người ta cứ sống mãi, quả nhân quyết không nỡ bỏ nước Tề mà đi nơi khác.

Lũ Sử Không, Lương Khưu Cứ thấy vua khóc, cũng khóc và nói rằng:

- Chúng tôi đội ơn vua có cơm rau mà ăn, có ngựa hèn, xe xâu mà cưỡi, cũng còn chẳng muốn chết, huống chi là nhà vua.

Một mình Án Tử đứng bên cạnh cười.

Cảnh Công gạt nước mắt, ngoảnh lại hỏi Án Tử rằng:

- Quả nhân hôm nay đi chơi thấy cảnh mà buồn. Không với Cứ đều theo quả nhân mà khóc, một mình nhà ngươi cười là cớ làm sao?

Án Tử thưa:

- Nếu người giỏi mà giữ mãi được nước này thì Thái Công, Hoàn Công đã giữ mãi. Nếu người mạnh mà giữ được nước này, thì Linh Công, Trang Công đã giữ mãi. Mấy vua ấy mà giữ mãi, thì vua nay chắc đang mặc áo tơi, đội nón lá, đứng ở giữa cánh đồng lo việc làm ruộng, có được đâu chỗ này đứng, còn rỗi đâu mà lo đến cái chết. Chỉ vì hết đời này đến đời kia, thay đổi mãi mới đến lượt nhà vua mà nhà vua lại than khóc thì thật là bất nhân. Nay tôi thấy vua bất nhân, lại thấy bày tôi siểm nịnh cho nên tôi cười.

Cảnh Công nghe nói lấy làm thẹn, rót chén rượu tự phạt, rồi phạt Không, Cứ mỗi người một chén.

LIỆT TỬ

GIẢI NGHĨA

- Ngưu Sơn: tên núi ở huyện Lâm Chi, tỉnh Sơn Đông ngày nay.

- Sầm uất: tấp nập, đông đúc.

- Quả nhân: người ít đức, tiếng vua tự xưng một cách nói khiêm nhường.

- Sử Không, Lương Khưu Cứ: cận thần của Cảnh Công.

- Án Tử: người nước Tề thời Xuân Thu làm tướng vua Cảnh Công, ông là người kiệm phác, trung thành, giỏi việc chính trị có tiếng thời bây giờ.

- Thái Công, Hoàn Công, Linh Công, Trang Công: các bậc tiền vương của Cảnh Công.

NHỜI BÀN

Tham sinh, là cái thói thường ở đời. Nhưng cứ mong sống ở đời mãi, tiếc đời đến nỗi than thở khóc lóc như Cảnh Công đây cũng là quá. Trong vũ trụ, cái gì là không có chế hạn, huống chi là cái đời người rất mỏng manh, mau chóng. Không hiểu cái nhẽ ấy, chẳng là người không đạt ru? Nên Án Tử cười Cảnh Công rất là phải. Án Tử lại bác cả Sử Không, Lương Khưu Cứ lại là phải nữa. Hai bác chẳng qua là người a rua xiểm nịnh chớ thực có gì là đặc kiến giúp được Cảnh Công.
 

Cổ Học Tinh Hoa - Nguyễn Văn Ngọc và Trần Lê Nhân biên soạn
theo bản in của Vĩnh Hưng Long Thư Quán xuất bản năm 1928

NHỜI BÌNH

Người ta khóc mà mình cười thì chẳng hay chút nào.

Nhưng câu chuyện trên đây thì lại khác. Cảnh Công nước Tề vì tham quyền cố vị mà khóc. Lũ Sử Không, Lương Khưu Cứ thấy vua khóc, cũng khóc theo. Án Tử thấy vua khóc lại cười. Cười vì thấy vua bất nhân, lại thấy bày tôi siểm nịnh. Cười vì sự tham lam “tiếc của” đến vô lý của vua Cảnh Công nước Tề.

Ngày 15/11/2017, CNN đưa tin, lực lượng quân đội ở quốc gia nghèo khó Zimbabwe đã tiến hành một cuộc đảo chính lật đổ Tổng thống Robert Mugabe vào chiều ngày 14/11 - người lãnh đạo duy nhất của Zimbabwe trong suốt 37 năm qua kể từ khi nước này giành được độc lập.

Theo đó, quân đội Zimbabwe đã triển khai hàng loạt xe tăng, xe bọc thép chiếm giữ các vị trí trọng yếu trên con đường tiến đến văn phòng chính phủ, quốc hội và các tòa án ở trung tâm thủ đô Harare.

Còn các binh sĩ thì tiến vào tiếp quản đài truyền hình trung ương (ZBC) và kiểm soát sân bay quốc tế của nước này.

Ngày 21/11/2017, Tổng thống Zimbabwe Robert Mugabe đã chính thức chấp thuận từ chức theo sức ép của quân đội, đảng cầm quyền cũng như đông đảo quần chúng. Điều này đặt dấu chấm hết cho sự nghiệp chính trị 37 năm của ông từ một anh hùng dân tộc đến một nhà lãnh đạo tham quyền cố vị.

Với chính sách lãnh đạo độc đoán và không vì dân, ông Mugabe đã đẩy đất nước Zimbabwe từ chỗ là vựa lúa mì của châu Phi trở thành một đất nước nghèo đói và bất hạnh.

Điều này chính là nguyên nhân cơ bản và tất yếu dẫn đến cuộc đảo chính của quân đội nước này nhằm lật đổ sự lãnh đạo của Tổng thống Mugabe.

Tham quyền cố vị, tất chuốc họa diệt vong. Người Zimbabwe xuống đường ăn mừng khi Tổng thống Mugabe tuyên bố từ chức.


Tổng thống Zimbabwe Robert Mugabe (Ảnh: CNN)

Chuyện vui: “Tiếc của”

Một anh chàng đi du lịch bị lạc đường vào bản nọ. Đến một gia đình xin ngủ nhờ, chủ nhà nói: “Được, vậy anh lên giường ngủ với bọn trẻ”.

- Nhưng tôi không quen ngủ cùng người khác.

- Vậy anh lấy chăn xuống bếp ngủ tạm!

Sáng hôm sau, anh chàng ôm chăn lên trả và cảm ơn chủ nhà, đến cầu thang gặp hai cô gái xinh như hoa hậu bèn hỏi:

- Các cô là ai?

- Chúng tôi là con chủ nhà. Còn anh là ai?

- Tôi ư? Tôi là một con lừa kể từ đêm qua!

(St)

(xin gửi thêm Nhời Bình qua email: binhbalme@gmail.com)